م. تەڭرىقۇت ئەنگلىيەلىــك سىياســەت پەيالســوپى تومــاس خوببىــس تەرىپىدىــن يېزىلغــان «لېۋىياتــان» )1651 )سىياســەت ئىلمــى تارىخىدىكــى ئــەڭ ئۇلــۇغ ئەســەرلەردىن بىرىــدۇر. بــۇ ئەســەرنى زامانىمىزدىكــى ھوقــۇق مەركەزگــە مەركەزلەشــكەن دۆلــەت سىستېمىســىنىڭ خەرىتىســى، شــۇنداقلا رېئــال سىياســەتنىڭ ئەقلىـي يەشمىسـى دەپ قاراشـقا بولىـدۇ. سىياسـەت پەلسەپەسـى ماكئاۋېللىدىــن بــۇرۇن ۋە كېيىــن دەپ ئىككــى چــوڭ دەۋرگــە ئايرىلغــان بولــۇپ، ئەگــەر رېئــالداۋامىنى ئوقۇش ›

  يالقۇن ئۇلۇغيول   خىتاينىـڭ خەلقئارالىـق سـەھنىدىكى كۈچلـۈك دۆلەتلــەر قاتارىدىــن ئــورۇن ئېلىشــى خەلقئارالىــق مۇناسـىۋەت مۇتەخەسسىسـلىرى ئارىسـىدا كەسـكىن مۇنازىرەلەرگــە ســەۋەب بولماقتــا. تەتقىقاتچىــلار كــەڭ دائىرىــدە خىتاينىــڭ يۈكسىلىشــى ۋە جاھانگىرلىكتىـن كېيىنكـى خەلقئارالىـق تۈزۈمگـە )Post – Hegemonic International Order( بولغــان تەســىرىنى خىتاينىــڭ 21 – ئەســىردىكى قىممـەت قـاراش تەشـۋىقاتى، تەرەققىيـات ئەندىزىسـى، ئــورگان قۇرۇلمىســى ۋە تاشــقىداۋامىنى ئوقۇش ›

    م. تەڭرىقۇت   ترامــپ ئامېرىكاغــا پىرېزىدېنــت بولغــان تــۆت يىلنــى ئامېرىــكا ۋە دۇنيــا سىياســىتىنىڭ بۇرۇلـۇش نۇقتىسـى دېسـەك ئاشـۇرۇۋەتكەن بولمايمىـز. چۈنكـى بــۇ دەۋردە بــۇرۇن ســۇ يۈزىگــە چىقمىغــان نۇرغــۇن زىددىيەتلــەر ئۆزىنــى كۆرســەتتى، دۇنيــا سىياســىتىدە تەرەپلــەر ئېنىــق بولۇشـقا باشـلىدى، بىزگـە يۈرگۈزۈلگەن زۇلـۇم دۇنيا دۆلەتلىرى تەرىپىدىــن تارىختــا كۆرۈلــۈپ باقمىغــان دەرىجىــدە دىققــەت – نەزەرگــەداۋامىنى ئوقۇش ›

مۇقەددىمە غەربتە ئوتتۇرىغا چىققان ئۇقۇمىنى ئاساس قىلغان، ئەمما يېقىنقى يىللاردا تۈرك تىلىدا كەڭ قوللىنىلغان «رادىكال» سۆزىنىڭ تېرمىنولوگىيەلىك مەنىسىنى ئەتراپلىق ھالدا يورۇتۇپ بېرىش، يۇقىرىدىكى ماۋزۇدا ئىپادىلەنگەن تېمىنى تەتقىقات سۈپىتىدە ئوتتۇرىغا قويۇشتىكى ئاساسلىق قىيىنچىلىقنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ. تۈرك تىل تەتقىقات ئىنستىتۇتىنىڭ ئەڭ يېڭى لۇغىتىدىن «يىلتىزى بار، قەتئىي، ئەسەبىيەتچى» ۋە «ئەسەبىيلىك» مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان بۇداۋامىنى ئوقۇش ›

  دوكتور نەبىجان تۇرسۇننىڭ «ئۇيغۇر ئومۇمىي تارىخى»نىڭ « شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى تارىخى» قىسىملىرى ئالمۇتادا سىلاۋىيان يېزىقىدا تارقىتىلىشقا باشلىدى   ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ قەدىمدىن ھازىرغىچە بولغان نەچچە مىڭ يىللىق ۋە كۆپ ئەسىرلىك ئومۇمىي تارىخىنىڭ دۇنيا يۈزىدىكى ھازىرغىچە يورۇق كۆرگەن ئەڭ تەپسىلىي سەمەرىسى — ئىستېداتلىق، مول ھوسۇللۇق ئۇيغۇر تارىخشۇناسى، تارىخ پەنلىرى دوكتورى نەبىجانداۋامىنى ئوقۇش ›

2021-يىلى 12-ئاينىڭ 25-كۈنى ماشىڭرۈي «شىنجاڭ ئاپتونۇم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتى» گە سىكىرىتار بولۇپ تەيىنلەنگەندىن كىيىن، مۇھاجىرەتتىكى، بولۇپمۇ تۈركىيەدىكى بىر قىسىم ئۇيغۇرلارنىڭ يۇشۇرۇن ئېڭىدا ساقلىنىپ كېلىۋاتقان ۋەتەننىڭ ۋەزىيىتى «ياخشىلىنىپ قالسا» دېگەن ئەيمىنىشلىك تەلپۈنۈشلەر زاھىر بولۇشقا باشلىدى.  خېلى خېلى ئۇقۇمۇشلۇقلارنىڭمۇ ئاڭلىق ياكى ئاڭسىز رەۋشتە «ياخشىلىنىپ قالسا» دېگەن ئۈمىدلىك تەسەۋۋۇرلىرىغا شاھىت بولدۇم. ناۋادا ۋەتەننىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ئىنگلىز تىلىدىكى traditionalism ئاتالغۇسىغا توغرا كېلىدىغان ئەنئەنىۋىلىك ياكى ئەنئەنىۋىزم ئېقىمى، «چاغداش» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدىغان مودېرن ھەرىكەت سۈپىتىدە مودېرنىزمغا قارشى ئېقىمدۇر. ئەنئەنىۋىلىكنى ئەنئەنەچىلىك بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ قويماسلىقى كېرەك. بىرىنچى باپتا ئىزاھلاپ ئۆتۈلگەن ئەنئەنىچى ئېقىمدىكى ئەنئەنە «تارىخنىڭ تەقلىد قىلىنىشىنى» ئاساس قىلغان ئىدېئولوگىيەنىڭ ئاساسلىق ئۇقۇمى بولۇپ، ئۇ كۆپىنچە ئۆرپ – ئادەتنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.داۋامىنى ئوقۇش ›

  ئامېرىكا مەركەزلىك ئاممىۋى خەۋەرلىشىش تەتقىقاتلىرى خەۋەرلىشىش ساھەسى بىر پەن دەپ قوبۇل قىلىنغان 1920-يىلىدىن باشلاپ تاكى 1950-يىلىغىچە بولغان جەرياندا، ئوبيېكت ئاممىنى ئاممىۋى خەۋەرلىشىش ۋاستىلىرىنىڭ ئالدىدىكى پاسسىپ قوبۇللىغۇچىلار دەپ قاراپ كەلدى. گەرچە 1950-يىلىدىن تارتىپ ئوبيېكت ئامما مېدىيانى ئېھتىياجىغا ئاساسەن ئاكتىپ ئىشلىتىدىغان كىشىلەردۇر دەپ بۇ قاراشلار رەت قىلىنغان بولسىمۇ، ئوبيېكت ئاممىنىڭ پاسسىپداۋامىنى ئوقۇش ›

مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى   «مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى» قارىشى سوغۇق ئۇرۇشتىن كېيىنكى دۇنيادا توقۇنۇشلار ئاساسلىقى ئىدېئولوگىيەلىك ئەمەس، بەلكى مەدەنىيەت خاراكتېرلىك بولىدۇ، دېگەننى ئىلگىرى سۈرىدۇ. سەيمېل خانتىڭتون (Samuel Huntington) (1996) نىڭ قارىشىچە، شەكىللىنىۋاتقان «مەدەنىيەتلەر دۇنياسى» غەرب، خىتاي (كۇڭزى)، ياپون، ھىندى، ئىسلام، بۇددىزم، ئافرىقا، لاتىن ئامېرىكىسى ۋە ئورتودوكس خىرىستىياندىن ئىبارەت ئاساسلىق توققۇز مەدەنىيەتتىن تەركىپ تاپىدۇ.داۋامىنى ئوقۇش ›

    كوللېكتىپ بىخەتەرلىك بولسا خەلقئارا تەرتىپ بۇزۇلغان ئەھۋال ئاستىدا تاجاۋۇزچىلىقتىن چۆچۈتۈش ياكى تاجاۋۇز قىلغۇچىنى جازالاش ئۈچۈن بىر-بىرىنى قوغداشقا قەسەم قىلغان دۆلەتلەرنىڭ ھەرىكىتىنى ياكى بۇنىڭغا دائىر نەزىرىيەنى كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭ ئاچقۇچلۇق ئىدىيەسى نۇرغۇن دۆلەتلەر بىرلىشىپ ھەرىكەت قىلغاندا تاجاۋۇزغا ئەڭ ياخشى تاقابىل تۇرغىلى بولىدۇ دېگەندىن ئىبارەت بولۇپ، بۇ كۈچ سىياسىيسى (power politics)نىڭداۋامىنى ئوقۇش ›