پەلسەپە

ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇش ئىستراتېگىيەسى: ئامېرىكا تاشقى سىياسىتىنىڭ ئۈستۈنلۈك دەۋرىدىن كېيىنكى يۆنىلىشى

ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇش ئىستراتېگىيەسى: ئامېرىكا تاشقى سىياسىتىنىڭ ئۈستۈنلۈك دەۋرىدىن كېيىنكى يۆنىلىشى

  ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەييارلىدى   ئەسەر ئۇچۇرى ۋە ئەھمىيىتى «ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇش ئىستراتېگىيەسى: ئامېرىكا تاشقى سىياسىتىنىڭ ئۈستۈنلۈك دەۋرىدىن كېيىنكى يۆنىلىشى» (Strategies of Prioritization: American Foreign Policy After Primacy) ماۋزۇلۇق بۇ ماقالە ئامېرىكادىكى دارتموس ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ دوتسېنتى، چاتام ئۆيى (Chatham House) نىڭ ھەمكارلاشقۇچى تەتقىقاتچىسى جېننىفېر لىند (Jennifer Lind) ۋە شۇ ئۇنىۋېرسىتېتنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

بەرىكەتلىك سايرام كۆلىنىڭ نامى خىتايچە «ئاشىق مەشۇقلار ماكانى»غا ئايلاندۇرۇلدى

بەرىكەتلىك سايرام كۆلىنىڭ نامى خىتايچە «ئاشىق مەشۇقلار ماكانى»غا ئايلاندۇرۇلدى

پەلسەپە, جەمئىيەتشۇناسلىق 2025-يىلى 4-ئىيۇن at 8:36 چ ك 0 ئىنكاس

    ئاپتور: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   5-ئاينىڭ 20-كۈنى خىتايدىكى بىر تور بېتىدە «سايرام كۆلىدە توي خېتى ئېلىشقا بولغان تەلەپ پارتلىدى» دېگەن مەزمۇندا بىر خەۋەر ئېلان قىلىندى. خەۋەرنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى مۇنداق:  « جۇڭگونىڭ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى سايرام كۆلى يېڭى توي خېتى ئېلىش ئۈچۈن مەشھۇر مۇھەببەتداۋامىنى ئوقۇش ›

شىكايەتنى تاشلاپ ھېكايەتنى ۋۇجۇدقا چىقىرايلى

شىكايەتنى تاشلاپ ھېكايەتنى ۋۇجۇدقا چىقىرايلى

پەلسەپە, جەمئىيەتشۇناسلىق 2025-يىلى 21-ماي at 12:46 چ ك 0 ئىنكاس

  ئاپتورى: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   بىز ھەممىمىز بىر نەرسىلەردىن شىكايەت قىلىمىز. ئەلۋەتتە، ئاللاھتىن شىكايەت قىلىش ھاشا مۇمكىن ئەمەس. ئەمما ھەر نەرسىدە بولغىنىدەك، شىكايەتتىمۇ ئورنىنى ۋە مىقدارىنى بىلىش كېرەك. جەمئىيىتىمىزدە شىكايەت شۇنچىلىك ئومۇملاشقانكى، ئۇ كۈندىلىك بىر ئادەت، بىر ئەنئەنىگە ئايلانغان. ھەتتا بىز شىكايەت قىلمايدىغانلارنى غەلىتە ھېسداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەخلاقىي ئارىفمېتىكا

ئەخلاقىي ئارىفمېتىكا

ئوقۇملار, پەلسەپە 2025-يىلى 16-ماي at 12:42 چ ك 0 ئىنكاس

      ئەخلاقىي ئارىفمېتىكا[1] دېگىنىمىز، مەنپەئەتچىلىكنىڭ قۇرغۇچىسى جېرېمى بېنسامنىڭ[2]، «مۇمكىنقەدەر كۆپ ساندىكى ئىنسانغا، مۇمكىن بولغان ئەڭ يۇقىرى خۇشاللىقنى يەتكۈزۈش مەقسىتى»گە يېتىش ئۈچۈن ئاساس قىلىدىغان ھۇزۇرلارغا مۇناسىۋەتلىك ھېساب ئىلمى، ھۇزۇرلارنىڭ كۈچى، داۋاملىشىش ۋاقتى، سۈپىتى ۋە باشقا ئىنسانلارغا كۆرسىتىدىغان تەسىرى بىلەن مۇناسىۋەتلىك ھېسابلاش تۈرىنى كۆرسىتىدۇ. جېرېمى بېنسام (1748-1832)، ئىنگلىز پەيلاسوپى ۋەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەخلاقىي ئەقلىيلىق

ئەخلاقىي ئەقلىيلىق

پەلسەپە, جەمئىيەتشۇناسلىق 2025-يىلى 6-ماي at 2:54 چ ك 0 ئىنكاس

  Moral rationalism   ئەخلاقىي ئەقلىيلىك دېگىنىمىز، ئەخلاقىي باھالاش، ئەخلاقىي قارارلار ياكى ئەخلاقىي قەدىرىيەتلەرگە دائىر بىلگىلەردە ئەقىلنىڭ رولىنى تەكىتلەيدىغان، ئەخلاقىي پىكىر يۈرگۈزۈشنىڭ مۇقەررەرلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدىغان قاراشتۇر. نېمىنىڭ ياخشى ۋە يامان، نېمىنىڭ توغرا ۋە خاتا ئىكەنلىكىگە قارار قىلغاندا ھېس-تۇيغۇ، ئەنئەنە ياكى مايىللىقلىرىمىزغا ئەمەس، ئەقىلگە مۇراجىئەت قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى، ئەخلاقىي پىرىنسىپ ۋە قائىدىلەرنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

بىز ئېڭى ۋە تىل

بىز ئېڭى ۋە تىل

پەلسەپە, جەمئىيەتشۇناسلىق 2025-يىلى 29-ئاپرېل at 8:52 چ ب 0 ئىنكاس

  ئاپتور: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   شىركەت، تەنتەربىيە كۇلۇبلىرى، دوستلار گۇرۇپپىسى، جەمئىيەت، سىياسىي پارتىيە، يېزا، دۆلەت قاتارلىق ئىنسانلار بەرپا قىلغان بارلىق ئىجتىمائىي گۇرۇپپىلاشمىلاردا «بىز» تۇيغۇسى يېتىلدۈرۈلۈش ئۈچۈن كۈچ چىقىرىلىدۇ. بۇنى مەنسۇبىيەت ئېڭى، تەۋەلىك ئېڭى دەپمۇ ئاتايمىز. بۇنى «كىملىك» دېسەكمۇ تامامەن بولىدۇ. ئىجتىمائىي گۇرۇپپىلاشمىلارنىڭ رەھبەرلىرىنىڭ بىرىنچى ۋەزىپىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئوچۇق تۈگۈنلۈك

ئۇقۇملار, پەلسەپە 2024-يىلى 15-نويابىر at 5:14 چ ك 0 ئىنكاس

ئوچۇق تۈگۈنلۈك[1] ئىنسان تىلىنىڭ ئەڭ مۇھىم ۋە خاس ئالاھىدىلىكلىرىدىن بىرىدۇر. بۇ ئۇقۇم تىلنىڭ چەكسىز شەكىلدە يېڭى پىكىرلەرنى ئىپادىلەش ئىقتىدارىنى ئىپادىلەيدۇ. ئىنسانلار تىلنى ئىشلىتىپ ھەر دائىم بۇرۇن ھېچ ئاڭلانمىغان ياكى قوللانمىغان ئىپادىلەرنى ۋۇجۇدقا چىقىرالايدۇ. باشقا ھايۋانلارنىڭ ئالاقە سىستېمىلىرى بولسا بۇ جەھەتتە ناھايىتى چەكلىك. ھايۋانلار مەلۇم بەلگىلەر ۋە سىمۋوللار ئارقىلىق پەقەت چەكلىكداۋامىنى ئوقۇش ›

ئوچۇق ئەخلاق

ئوچۇق ئەخلاق

پەلسەپە 2024-يىلى 15-نويابىر at 5:07 چ ك 0 ئىنكاس

ئوچۇق ئەخلاق[1]، ئومۇمەن چەكلىمە، كونترول، ئەقىلنىڭ ئىنساننىڭ ھېسسىي تەرىپىنى بويسۇندۇرۇشىغا ئەمەس، ئەركىنلىك، ئىجادچانلىق، مۇھەببەت ۋە ھېسداشلىققا ئاساسلانغان ئەخلاق كۆز قارىشىدۇر. تېخىمۇ ئېنىق قىلىپ ئېيتقاندا، ھازىرقى زامان فىرانسۇز پەيلاسوپى ھېنرى بېرگسوننىڭ[2] قارىشىدا، ئوچۇق ئەخلاق دېگىنىمىز، ئوچۇق بىر جەمئىيەت ۋە دىنامىك دىننىڭ ھەمراھلىقىدا، ھايات ئىنتىلىشىگە ئاساسلانغان ھېسسىي ئەخلاق چۈشەنچىسىدۇر. [1] open moralityداۋامىنى ئوقۇش ›

ئوچۇق ۋە بېكىك پىكىر

ئوچۇق ۋە بېكىك پىكىر

پەلسەپە 2024-يىلى 15-نويابىر at 4:59 چ ك 0 ئىنكاس

ئوچۇق ۋە بېكىك-دوگما پىكىر[1] ئارىسىدىكى پەرق، كىشىلەرنىڭ ئۆز پىكىرلىرى ۋە ئېتىقادلىرىغا قانداق مۇئامىلە قىلىدىغانلىقىغا دائىر ئاساسىي بىر ئايرىمىنى ئىپادىلەيدۇ. ئوچۇق پىكىر، ئۆزگىرىۋاتقان مەلۇماتلار، يېڭى بىلىملەر ياكى كۈتۈلمىگەن ئەھۋاللارغا قارىتا پىكىرلىرىنى يېڭىلىيالايدىغان،قايتا كۆزدىن كەچۈرەلەيدىغان ۋە باھالىيالايدىغان ئىقتىدارغا ئىگە پىكىر ئۇسلۇبىدۇر. بۇ خىل پىكىر، يېڭى كۆز قاراشلارغا ئوچۇق، پەرقلىق نۇقتىئىنەزەرلەرنى باھالاشقا خۇشتار،داۋامىنى ئوقۇش ›

ئاگنوستىسىزم - بىلگىلى بولماسلىق نەزەرىيىسى

ئاگنوستىسىزم – بىلگىلى بولماسلىق نەزەرىيىسى

ئۇقۇملار, پەلسەپە 2024-يىلى 8-نويابىر at 6:54 چ ب 0 ئىنكاس

ئاگنوستىسىزم ئىالھىي ياكى تەبىئەتتىن ھالقىغان مەۋجۇداتالرنىڭ ھەقىقىي ماھىيىتىنى بىلىشنىڭ مۇمكىن ئەمەسلىكىنى، بۇ مەۋجۇداتالرنىڭ ئىلمىي ئۇسۇلالر بىلەن ئىسپاتلىنالمايدىغانلىقىنى ۋە كۆزىتىلەلمەيدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان تەڭرى چۈشەنچىسى بولۇپ، ئاگنوستىسىزم )بىلگىلى بولماسلىق( دەپ ئاتىلىدىغان پەلسەپىۋى چۈشەنچە بىلەن مۇناسىۋەتلىكتۇر. ئاگنوستىسىزم، ئىنسان ئەقلىنىڭ تەڭرىنىڭ مەۋجۇتلۇقى ياكى يوقلۇقى قاتارلىق مېتافىزىكىلىق سوئالالرغا جاۋاب تېپىشتا يېتەرسىز قالىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. بۇداۋامىنى ئوقۇش ›