ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى
تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت
مەزكۇر ماقالىدە خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى نىشان قىلغان يېڭى دەۋردىكى «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىستراتېگىيەسى چوڭقۇر ۋە سىستېمىلىق مۇھاكىمە قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى پۇقراۋى ۋە ھەربىي ساھەلەرنىڭ دۆلەت بىخەتەرلىك رامكىسى ئاستىدا قانداق قىلىپ بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەنلىكىنى، شۇنداقلا خىتاي خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ بۇ جەرياندىكى يېتەكچى رولىنى ئاكادېمىك نۇقتىدىن يورۇتۇپ بېرىشتىن ئىبارەتتۇر. تەتقىقاتنىڭ ئىلمىي ۋە سىياسىي ئەھمىيىتى شۇكى، ئۇ خىتاينىڭ تىنچلىق مەزگىلىدىكى سىياسىي قۇرۇلمىسىنى قانداق قىلىپ ئۇرۇش ھالىتىگە ئايلاندۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ ھەمدە خەلقئارا سىستېمىغا ئېلىپ كېلىدىغان تەھدىتلەرنى ئالدىن مۆلچەرلەش ئۈچۈن نەزەرىيەۋى ئاساس بىلەن تەمىنلەيدۇ.
يېقىندا ئامېرىكا دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان 2025-يىللىق خىتاينىڭ ھەربىي كۈچى توغرىسىدىكى دوكلاتتا، خىتاينىڭ « ئومۇميۈزلۈك دۆلەت ئۇرۇشى» دەپ ئاتىلىدىغان يېڭى بىر ھەربىي ئىستراتېگىيەنى قوللانغانلىقى ئاشكارىلاندى[1-بەت]. مەزكۇر دوكلاتتا دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشىنىڭ پۈتكۈل مىللەتنى سەپەرۋەر قىلىش ھەرىكىتى ئىكەنلىكى ۋە ئۇنىڭ بىۋاسىتە ھالدا ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى يېڭىشكە مەركەزلەشكەنلىكى ئالاھىدە تەكىتلەنگەن[1-بەت]. گەرچە بۇ دوكلات يېڭى بىر ۋەزىيەتنى يورۇتۇپ بەرگەن بولسىمۇ، ئەمما ئامېرىكا دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقى بۇ ئىستراتېگىيەنىڭ كېلىپ چىقىشى، تەپسىلىي مەزمۇنى ۋە ئىجرا قىلىنىش مېخانىزمى ھەققىدە يېتەرلىك مەلۇمات بېرەلمىگەن ئىدى.
نۆۋەتتە خەلقئارالىق ئىنگلىز تىلىدىكى ئىلمىي ئەدەبىياتلاردىمۇ خىتاينىڭ «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىستراتېگىيەسى توغرىسىدىكى تەتقىقاتلاردا زور بوشلۇق مەۋجۇتتۇر[1-بەت]. خەلقئارا جەمئىيەت خىتاينىڭ ھەربىي تەرەققىياتىنى يېقىندىن كۆزىتىۋاتقان بولسىمۇ، لېكىن پۇقراۋى جەمئىيەت بىلەن ھەربىي قىسىملارنىڭ بىرلىشىشى ئارقىلىق بارلىققا كەلگەن بۇ يېڭى دۆلەت ئىستراتېگىيەسىگە يېتەرلىك دەرىجىدە ئىلمىي تەھلىل يۈرگۈزمىدى. بۇ ئىلمىي بوشلۇقنى تولدۇرۇش مەقسىتىدە، بىز خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ ئەڭ نوپۇزلۇق ھۆججەتلىرىگە، رەھبەرلەرنىڭ سۆزلىرىگە ۋە ھەربىي ئاكادېمىيەلەرنىڭ تەتقىقات ماقالىلىرىگە تايىنىپ تۇرۇپ بۇ ئۇقۇمنىڭ سىياسىي ماھىيىتىنى ئانالىز قىلىمىز. ئاساسلىق تەتقىقات مەنبەلىرىمىز خىتاي خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىنىڭ دوكلاتلىرى ۋە خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي تەشۋىقات بۆلۈمىنىڭ يوليورۇقلىرىدىن تەركىب تاپقان[2-بەت]. گەرچە خىتاي ئۆزىنىڭ سەزگۈر ھەربىي سىرلىرىنى مەخپىي تۇتسىمۇ، ئەمما پارتىيە رەھبەرلىرىنىڭ نوپۇزلۇق ماقالىلىرى ۋە ھەربىي نەزەرىيەچىلەرنىڭ ژۇرناللاردا ئېلان قىلغان يېتەكچى پىكىرلىرى بىزگە بۇ ئىستراتېگىيەنىڭ كۆرۈنۈشىنى مەلۇم دەرىجىدە سىزىپ بېرىدۇ. شۇڭا بۇ تەتقىقات خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ دۆلەت ماشىنىسىنى قانداق قىلىپ كەلگۈسىدىكى زور قوراللىق توقۇنۇشلارغا تەييارلاۋاتقانلىقىنى چۈشىنىشتە ئاچقۇچلۇق ئەھمىيەتكە ئىگە.
خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى ئوتتۇرىغا قويغان «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئۇقۇمى غەرب دۇنياسى چۈشىنىپ كەلگەن ئەنئەنىۋى ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ئۇقۇمىدىن تۈپتىن پەرقلىنىدۇ. غەرب ئىلمىي ساھەسىدە بۇ ئۇقۇم ئاساسلىقى سىياسىي ۋە ئەخلاقىي چەكلىمىلەردىن خالىي بولغان، قارشى تەرەپنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىشنى ياكى شەرتسىز تەسلىم قىلىشنى مەقسەت قىلغان دۆلەت سەپەرۋەرلىكىنى كۆرسىتىدۇ[2-بەت]. غەربنىڭ نەزىرىدە ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش پەقەت ئۇرۇش پارتلىغان چاغدىلا يۈز بېرىدىغان ئىنتايىن پەۋقۇلئاددە ھالەتتۇر. لېكىن خىتاينىڭ نۆۋەتتىكى نۇقتىئىنەزەرىدە بۇ ئۇقۇم جەزمەن قارشى تەرەپنىڭ شەرتسىز تەسلىم بولۇشىنى تەلەپ قىلمايدىغان، بەلكى تىنچلىق ۋە ئۇرۇش مەزگىلىنىڭ ھەر ئىككىسىدە پۈتكۈل مىللەتنى سەپەرۋەر قىلىشنى كۆرسىتىدۇ[2-بەت]. خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى دۆلەتنىڭ مەيلى مەمۇرىي يۈرۈشتۈرۈلۈشى ياكى خەلق ئىقتىسادى بولسۇن، ھەممىسىنى ئۇرۇشقا تەييارلىنىۋاتقان بىر گەۋدە سۈپىتىدە كۆرىدۇ.
تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسىتىپ بېرىدۇكى، مەزكۇر ئىستراتېگىيە خىتاينىڭ پۇقراۋى كادىرلىرى بىلەن خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى سىستېمىسىدا بىر-بىرىنى تولۇقلايدىغان پاراللېل ئىككى لىنىيە بويىچە تەرەققىي قىلغان. پۇقراۋى لىنىيەدە خىتاي دۆلەت بىخەتەرلىك مىنىستىرلىقى ئاساسلىق بىيۇروكراتىك ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچ سۈپىتىدە ئوتتۇرىغا چىققان بولسا، ھەربىي لىنىيەدە ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسى مۇھىم ئىستراتېگىيەلىك رامكىلارنى لايىھەلەپ چىققان[2-بەت]. بۇ ئىككى لىنىيەنىڭ بىرلا ۋاقىتتا مۇشۇنداق قەدەم باسقانلىقى پارتىيە مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەڭ يۇقىرى قاتلىمىدىن بېرىلگەن قاتتىق سىياسىي يوليورۇقنىڭ مەھسۇلى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىستراتېگىيەسىنىڭ نېگىزلىك مەقسىتى بولسا دۆلەتنىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتى بىلەن دۆلەت بىخەتەرلىكىنى تولۇق بىرىكتۈرۈشتىن ئىبارەتتۇر[2-بەت]. بۇ ۋەزىپە «بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارى» دەپ ئاتالغان يېپيېڭى ئورگان ئارقىلىق ئىجرا قىلىنىدۇ[2-بەت].
سىياسىي سەپەرۋەرلىك: «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئۇقۇمىنىڭ شەكىللىنىشى ۋە پۇقراۋى قاتنىشىش
«ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىبارىسى خىتاينىڭ سىياسىي ۋە ئىستراتېگىيەلىك لۇغىتىگە ئالدى بىلەن كوۋىد-19 يۇقۇمى مەزگىلىدە سىڭىپ كىردى. يۇقۇمغا قارشى تۇرۇش جەريانىدا خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ رەھبەرلىرى خىتاي جەمئىيىتى ئۈستىدىن مىسلى كۆرۈلمىگەن دەرىجىدىكى مۇتلەق كونتروللۇقنى ئەمەلگە ئاشۇردى. ئۇلار پۈتكۈل دۆلەتنى سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي جەھەتتىن بىر تۇتاش باشقۇرۇپ، بۇ خىل ئەندىزىنى «بىر تاختا شاھمات» سۈپىتىدە تەسۋىرلىدى[3-بەت]. شى جىنپىڭ ئەينى ۋاقىتتا كادىرلارنى يۇقۇمغا قارشى «خەلق ئۇرۇشى، ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ۋە توسۇپ زەربە بېرىش ئۇرۇشى» نى قەتئىيلىك بىلەن ئېلىپ بېرىشقا چاقىرغان ئىدى. نوپۇزلۇق پارتىيە تاراتقۇلىرى كېيىنچە بۇ «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» نىڭ ماھىيىتىنى چۈشەندۈرۈپ، مەزكۇر ئۇرۇشتا ھېچكىمنىڭ پەقەتلا تاماشىبىن بولۇپ قالالمايدىغانلىقىنى تەشۋىق قىلدى[4-بەت]. پارتىيەنىڭ بۇ تەشۋىقاتىدىكى مەركىزىي ئىدىيە شۇكى، ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي كومىتېتىنىڭ بىر تۇتاش قوماندانلىقى ئاستىدا پۈتكۈل جەمئىيەتنى سەپەرۋەر قىلىدىغان، بىرلىككە كەلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەسىنى ئىجرا قىلىشنى تەلەپ قىلىدۇ.
بۇ مەزگىلدە خىتاي ئاپتورلىرى يۇقۇمغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن قىلىنغان پۈتۈن جەمئىيەتلىك سەپەرۋەرلىك بىلەن ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىكى دۆلەت سەپەرۋەرلىكىنى سېلىشتۇرۇپ تەسۋىرلەشكە باشلىغان ئىدى[4-بەت]. ئۇلارنىڭ چۈشەندۈرۈشىچە ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ھەممە پۇقرالار ئەسكەر بولغان، ئارمىيە دۆلەتنىڭ ئۇرۇش سىستېمىسىنىڭ مەركىزىگە ئايلانغان ۋە دۆلەتنىڭ بارلىق قوراللىرى قارشى تەرەپنى ۋەيران قىلىش نىشانى ئۈچۈن خىزمەت قىلغان ھەقىقىي بىر «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىدى[4-بەت]. بۇ تارىخىي ئوخشىتىش خىتاينىڭ نۆۋەتتىكى خەلقئارالىق سىياسىي جىددىيچىلىككە قانداق پسىخولوگىيەلىك يۆنىلىشتە پوزىتسىيە تۇتۇۋاتقانلىقىنى ئاشكارىلاپ بېرىدۇ. خىتاي يۇقۇم ئارقىلىق قولغا كەلتۈرگەن كونتروللۇق تەجرىبىسىنى ئەمدىلىكتە رېئال گېئوپولىتىكىلىق رىقابەتكە تەدبىقلىماقتا.
2021-يىلى خىتاي رەھبەرلىرى جەمئىيەتتىكى «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» كەيپىياتىنى مۇستەھكەملەش ئۈچۈن «2021-2025 دۆلەت بىخەتەرلىك ئىستراتېگىيەسى» نى ئىجرا قىلىش ھەققىدىكى يوليورۇقنى چۈشۈردى ھەمدە بۇنى «بەشتە چىڭ تۇرۇش» دەپ ئاتىدى[4-بەت]. بۇنىڭ ئىچىدىكى تۆتىنچى پىرىنسىپ مەخسۇس ھالدا پۇقراۋى كادىرلارنى «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشتا چىڭ تۇرۇپ، ئەنئەنىۋى ۋە غەيرىي ئەنئەنىۋى خەۋپسىزلىك ئۇقۇمىنى بىر گەۋدىلەشتۈرۈش» كە چاقىرغان بولۇپ، يېڭى ۋەزىيەتتە دۆلەت بىخەتەرلىكىنى قوغداشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىدى[4-بەت]. بۇ دۆلەت سىياسىتى دەرىجىلىك ھۆججەتلەرگە «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» سۆزىنىڭ رەسمىي كىرگۈزۈلۈشى ئىدى. 2022-يىلىغا كەلگەندە خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي تەشۋىقات بۆلۈمى ۋە مەركىزىي دۆلەت بىخەتەرلىك كومىتېتى ئىشخانىسى مەخسۇس «ئومۇميۈزلۈك دۆلەت بىخەتەرلىك ئۇقۇمىنى ئۆگىنىش پىروگراممىسى» نى ئېلان قىلىپ، بارلىق قاتلامدىكى كادىرلارنىڭ دۆلەت بىخەتەرلىكى سىياسىتىگە بويسۇنۇشىنى شەرت قىلدى[4-بەت].
خىتاي دۆلەت بىخەتەرلىك مىنىستىرلىقى بۇ جەرياندا غايەت زور سىياسىي رول ئوينىدى. ئەينى ۋاقىتتىكى دۆلەت بىخەتەرلىك مىنىستىرى چېن ۋېنچىڭ بۇ پىروگراممىنى تەشۋىق قىلىدىغان ئاساسلىق ئەمەلدار بولۇپ باھالاندى ۋە ئۇ ئۆزىنىڭ ماقالىسىدە: «پارتىيە، ھۆكۈمەت، ئارمىيە، خەلق ۋە ئاكادېمىيە قاتارلىق بارلىق سەپلەر بىرلىشىپ كۈچلۈك بىر گەۋدە ھاسىل قىلغاندىلا، ئاندىن دۆلەت دۇچ كېلىدىغان غايەت زور خەۋپ-خەتەرلەرگە قارشى ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشتا غەلىبە قىلغىلى بولىدۇ» دەپ يازدى[4-بەت]. چېن ۋېنچىڭنىڭ ئورنىغا ۋارىسلىق قىلغان يېڭى مىنىستىر چېن يىشىن دۆلەت بىخەتەرلىكىگە پۇقرالارنىڭ ئومۇميۈزلۈك قاتنىشىشىنى يەنە بىر قەدەم ئىلگىرى سۈردى. شى جىنپىڭ تەرىپىدىن بېكىتىلگەن «پۇقرالار دۆلەت بىخەتەرلىك مائارىپى كۈنى» دە مۇھىم تېمىلاردا ماقالە ئېلان قىلغان چېن يىشىن 2023، 2024 ۋە 2025-يىللىرى ئارقا-ئارقىدىن خىتايدىكى مەمۇرىي كادىرلارنىڭ ئۆز خىزمەتلىرىنى مەخسۇس ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش تەپەككۇرى بىلەن تاماملىشى لازىملىقىنى تەكىتلىدى[5-بەت]. بۇلاردىن شۇ نەرسە روشەنكى، خىتاينىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى پەقەتلا ھەربىي قىسىملارنىڭ ۋەزىپىسى بولماستىن، بەلكى بارلىق پۇقرالار ئاكتىپ قاتنىشىشقا مەجبۇر قىلىنىدىغان ھەقىقىي بىر «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» تۇر.
خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ ھەربىي ئىستراتېگىيەلىك بۇرۇلۇشى ۋە يېڭى ئۇرۇش نىشانلىرى
خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى ئون يىلدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيان «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئۇقۇمى ئۈستىدە ئىلمىي ئىزدىنىشلەرنى ئېلىپ بارغان ئىدى. 2013-يىلى نەشر قىلىنغان «ھەربىي ئىستراتېگىيە ئىلمى» ناملىق كىتابتا نېمىس گېنېرالى ئېرىخ لۇدېندورفنىڭ ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش چۈشەنچىسى تىلغا ئېلىنغان بولۇپ، ئۇ قارشىلىشىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ ئۆزىنىڭ ئۇنىۋېرسال مىللىي كۈچىنى تولۇق سەپەرۋەر قىلىدىغانلىقى شەرھلەنگەن[5-بەت]. شۇنداقلا 2012-يىلدىكى بىر قىسىم ھەربىي دەرسلىكلەردە ئارمىيەنىڭ كەلگۈسىدىكى بىرلەشمە ھەرىكەتلىرىنىڭ پەقەت ھەربىي كۈرەشلا بولۇپ قالماستىن، بەلكى ھەربىي، سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە دىپلوماتىيە سېپىدە ماسلىشىپ ئېلىپ بېرىلىدىغان ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشقا ئايلىنىدىغانلىقى پەرەز قىلىنغان[5-بەت]. يۇقۇمغا قارشى تۇرۇش سەپەرۋەرلىكى خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىگىمۇ چوڭقۇر تەسىر قىلدى. 2020-يىلى سېنتەبىردە خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى تاراتقۇلىرى ھەربىي كادىرلارنى يۇقۇمغا قارشى تۇرۇشتىكى بىر تۇتاش قوماندانلىقتىن دەرس ئېلىپ، ئارمىيەنى قۇدرەت تاپتۇرۇشقا چاقىردى[5-بەت].
2022-يىلىغا كەلگەندە خىتاي رەھبەرلىرى خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىگە دۆلەتنىڭ رىقابەت ۋە ھەربىي توقۇنۇش جەريانىدا ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى مەغلۇپ قىلىشى ئۈچۈن «دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشى، ئومۇمىيەت خاراكتېرلىك سىياسىي ئۇرۇش ۋە يېڭى دەۋردىكى خەلق ئۇرۇشى» دىن ئىبارەت ئۈچ بىرلەشمە ئىستراتېگىيەلىك سىياسىي شوئارنى ئوتتۇرىغا چىقاردى[6-بەت]. گەرچە مەركەزنىڭ دەسلەپكى يوليورۇق ھۆججەتلىرى مەخپىي تۇتۇلغان بولسىمۇ، ئەمما 2022-يىلىنىڭ ئاخىرلىرىدا نوپۇزلۇق ھەربىي ئاكادېمىكلەر ئۆزلىرىنىڭ ئىلمىي ماقالىلىرىدە بۇ ئىبارىنى كۆپلەپ تىلغا ئېلىشقا باشلىدى. ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىنىڭ سابىق سىياسىي كومىسسارى، گېنېرال لېيتېنانت بەي لۇمۇ بۇ ئىستراتېگىيەنى مۇئەييەنلەشتۈردى[6-بەت]. بۇ يېڭى ھەربىي نەزەرىيە خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ «ھەربىي ئىستراتېگىيەلىك يېتەكچىسى» گە 2021-يىلىدىن 2024-يىلىغىچە بولغان جەرياندا رەسمىي كىرگۈزۈلگەن دەپ پەرەز قىلىنماقتا. خىتاينىڭ 14-بەش يىللىق پىلانى ۋە 20-نۆۋەتلىك پارتىيە قۇرۇلتىيىدا شى جىنپىڭ قەتئىيلىك بىلەن ھەربىي ئىستراتېگىيەلىك يېتەكچىلىكنى يېڭىلاپ، 2027-يىلىدىكى ئارمىيە قۇرۇلغانلىقىنىڭ 100 يىللىقى نىشانىغا يېتىشنى تەلەپ قىلدى[6-بەت].
ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىنىڭ ئاساسلىق تەتقىقاتچىلىرى مۇشۇ نىشاننى نەزەرىيە جەھەتتىن بېيىتىش ۋە ئەمەلىي تەرەققىي قىلدۇرۇشتا يېتەكچى رول ئوينىدى. 2024-يىلى نەشر قىلىنغان «جۇڭگو ھەربىي پەنلىرى» ژۇرنىلىدىكى ئىككى پارچە ماقالىدە دۆلەت دۇچ كېلىۋاتقان چوڭ دۆلەتلەر كۈرىشىنىڭ پۈتكۈل بوشلۇققا كېڭەيگەنلىكى شەرھلەندى. ماقالىدە تەكىتلىنىشىچە، ئىلگىرىكى ئىستراتېگىيەگە يېڭىلىق كىرگۈزۈشتە چوقۇم دۆلەت مۇداپىئە سەپەرۋەرلىك سىستېمىسىنى ياخشىلاپ، دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشىغا ماسلىشىش كېرەكلىكى ئوتتۇرىغا قويۇلغان[7-بەت]. بۇ يەردىكى كۆرسەتمە شۇكى، دۆلەتنىڭ مەيلى مەمۇرىي يۈرۈشتۈرۈلۈشى ياكى خەلق ئىقتىسادى بولسۇن، ھەممىسى بىردەك خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ ئالىي نىشانلىرىنى ئورۇنداشقا بويسۇندۇرۇلۇشى كېرەك.
2025-يىلىغا كەلگەندە بولسا خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى تاراتقۇلىرى «زامانىۋى ئۇرۇشلار دەل دۆلەتنىڭ ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشلىرىدۇر» دەپ ئاشكارا جاكارلىدى. شۇنىڭدەك ھەربىي قوماندانلارنىڭ ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشنىڭ كېڭەيتىلگەن سىستېمىسىنى چۈشىنىشى ئۇلارنىڭ ئىستراتېگىيەلىك ساپاسىنىڭ ئاساسىي شەرتىگە ئايلاندى[7-بەت]. بۇ ئاشكارا بايانات خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ پەقەت نەزەرىيە بىلەن چەكلىنىپ قالماي، پۈتۈن مەمۇرىي ۋە ھەربىي ئاپپاراتنى ئۇرۇشقا تەييارلاش خىزمىتىنى تۈزۈملەشتۈرگەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ. خىتاينىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكىگە ئائىت 2025-يىللىق ئاق تاشلىق كىتابىدىمۇ، ھەرقانداق ساھەدىكى پارتىيە كادىرلىرىنىڭ «دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشى» نى ياخشى ئېلىپ بېرىشى كېرەكلىكى تەلەپ قىلىنغان[8-بەت].
تۈزۈلمىۋى ئەۋزەللىكنى ئۇرۇش كۈچىگە ئايلاندۇرۇش: ئامېرىكىغا قارشى بىر گەۋدىلىشىش
خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ سىياسىي ۋە ھەربىي يېتەكچى ئېقىمىنىڭ ئەڭ مۇھىم مەركىزىي ئىدىيەسى تىنچلىق مەزگىلىدىكى پۇقراۋى ساھەدە بارلىققا كەلگەن ئورگان ۋە تۈزۈلمە ئەۋزەللىكلىرىنى بىۋاسىتە ئۇرۇش قىلىش كۈچىگە ئايلاندۇرۇشقا مۇناسىۋەتلىكتۇر. خىتاي دۆلەت بىخەتەرلىك مىنىستىرى چېن يىشىن دۆلەت بىخەتەرلىك مائارىپ كۈنىدە، پۇقراۋى كادىرلارنى ئۆزلىرىنىڭ «تۈزۈلمىۋى ئەۋزەللىكىنى» جەڭ قىلىش ئۈنۈمدارلىقىغا ئايلاندۇرۇشقا چاقىردى ۋە دۆلەت كۈچىنى سىستېمىلىق يۈكسەلدۈرۈشنى كىم ئىشقا ئاشۇرالىسا شۇنىڭ مەركىزىي ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلەيدىغانلىقىنى شەرھلىدى[8-بەت]. ئوخشاشلا ئاقىللار ئامبىرى تەتقىقاتچىسى فۇ شياۋچياڭمۇ خىتايچە ئالاھىدىلىككە ئىگە سوتسىيالىستىك تۈزۈمنىڭ سىياسىي ۋە ئورگان ئەۋزەللىكلىرىنى ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ئۈچۈن تولۇق جارى قىلدۇرۇش كېرەكلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى[8-بەت].
بۇ خىل ھەربىي ۋە پۇقرا ساھەلىرىنى بىرىكتۈرۈش ئىدىيەسى ئەمەلىيەتتە يېڭى نەرسە ئەمەس بولۇپ، ئىلگىرى ئۇ «خەلق ئۇرۇشى» ۋە «ھەربىي-پۇقرا يۇغۇرۇلۇشى» دېگەن ناملار بىلەن تىلغا ئېلىناتتى[8-بەت]. لېكىن ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ئۇقۇمى بۇرۇنقى ئابستراكت يۇغۇرۇلۇش ئىدىيەلىرىدىن ھالقىپ، ئىنتايىن كونكرېت بولغان سىياسىي ئەۋزەللىك ۋە ئاۋانگارت كونتروللۇق مېخانىزمىنى تەشكىللىك ھالدا ئۇرۇش كۈچىگە ئايلاندۇرۇشنى تەلەپ قىلىدۇ. مەسىلەن، خىتاينىڭ غايەت زور مەبلەغ سېلىپ قۇرۇپ چىققان «شىمالىي قۇتۇپ» سۈنئىي ھەمراھ يولباشلاش سىستېمىسى بىلەن داخېڭ خەلقئارا ئايرودرومىغا ئوخشاش دۆلەت دەرىجىلىك تۈرلەر دەل پارتىيەنىڭ مەنبەلەرنى مەركەزلەشتۈرۈشتىكى مۇشۇ تۈزۈلمە ئەۋزەللىكىنىڭ نەتىجىسى سۈپىتىدە كۆككە كۆتۈرۈلدى[8-بەت]. بۇلاردىن كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى دۆلەت بىخەتەرلىكى ۋە ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ئۈچۈن، خىتاي پۇقرالىرى ئۆزلىرىنىڭ پۈتكۈل ۋاقتى، بايلىقى، ئەقىل-پاراسىتى ۋە ساداقىتىنى پارتىيەگە بېغىشلىشى كېرەك.
خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ گېنېرالى دەرىجىسىدىكى رەھبەرلەرمۇ بۇ پىكىرگە يېقىندىن ماسلاشتى. شاڭخەي گارنىزونىنىڭ سابىق سىياسىي كومىسسارى، گېنېرال خۇ شىجۈن 2025-يىلى دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك ئېلىپ بېرىش ئۈچۈن خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى بىلەن پۇقرالارنىڭ جەزمەن بىر چاستوتىدا بولۇشى ۋە پۈتۈن مەملىكەت بويىچە دۆلەت كۈچى بىلەن جەڭ قىلىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى[9-بەت]. بۇنداق بىر جىپىسلىشىش تىنچ مەزگىلدە قوشۇن بىلەن پۇقرا ئوتتۇرىسىدىكى پەرقنى پۈتۈنلەي يوقىتىۋېتىدۇ.
ئەڭ مۇھىمى شۇكى، مەيلى پۇقراۋى ئورگانلار ياكى ھەربىي قىسىملار بولسۇن، بارلىق سىياسىي ھۆججەتلەر بۇ ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش ئىستراتېگىيەسىنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى بىۋاسىتە نىشان قىلغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىدىكى گېنېرال ماۋ شىنيۈ ئۆزىنىڭ تەتقىقات ماقالىسىدە، خىتاي ئىلگىرى كورېيە ئۇرۇشىدا ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش تاكتىكىسى ئارقىلىق ئامېرىكاغا تەڭ كەلگەنلىكىنى، ھازىرمۇ دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشىنىڭ ئامېرىكىنىڭ «بىر گەۋدىلەشكەن ھۈركۈتۈش» ئىستراتېگىيەسىگە قارشى ئەڭ نېگىزلىك يول ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان[9-بەت]. ئامېرىكىنىڭ ئارىلاشما ئۇرۇشى غەيرىي ھەربىي ۋاسىتىلەرنى ئىشلەتسىمۇ، خىتاينىڭ نەزىرىدە سىياسىي خىزمەت پەقەت كوممۇنىستىك دۆلەتلەرگىلا خاس بولغان «ئارمىيە، ھۆكۈمەت ۋە خەلق ئوتتۇرىسىدىكى بىرىكتۈرگۈچى كۈچ» تۇر[10-بەت].
بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى: دۆلەت ماشىنىسىنىڭ ئالىي مېخانىزمى
خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى دۆلەتنىڭ مەزكۇر «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىستراتېگىيەسىنى پەقەتلا شوئار بىلەنلا جارى قالدۇرماستىن، بەلكى ئۇنى «بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارى» ئارقىلىق ئەمەلىيلەشتۈرمەكتە. مەزكۇر سىستېما خىتاينىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىيات پىلانى بىلەن دۆلەت بىخەتەرلىك ئىستراتېگىيەسىنى پۈتۈنلەي بىرلەشتۈرۈۋېتىدىغان دەرىجىدىن تاشقىرى يوغان بىر مەمۇرىي يۈرۈشتۈرۈش گەۋدىسى بولۇپ، ئۇ بارلىق بايلىقلارنى ئامېرىكىغا قارشى تەييارلىققا مەركەزلەشتۈرىدۇ. شى جىنپىڭ ئەڭ دەسلەپتە بۇ مەركەزلىك سىستېما قۇرۇش پىكرىنى 2017-يىلىنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا ئوتتۇرىغا قويغان بولۇپ، شۇ يىلى ئۆتكۈزۈلگەن 19-قېتىملىق قۇرۇلتايدا مەزكۇر ئىدىيە ئاساسىي ئىستراتېگىيە سۈپىتىدە رەسمىي ئېلان قىلىندى[10-بەت].
2018-يىلىغا كەلگەندە شى جىنپىڭ ئۆزىنىڭ بىر نۇتۇقىدا ئۇرۇش ۋە بۇ سىستېما ھەققىدە توختىلىپ: «زامانىۋى ئۇرۇشلاردا غەلىبە قىلىش دەل بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارىنى قۇرۇپ چىقىشنى تەلەپ قىلىدۇ» دەپ قاتتىق يوليورۇق بەرگەن[10-بەت]. 2022-يىلى ئېچىلغان خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ 20-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىدا شى جىنپىڭ پارتىيە كادىرلىرىنى بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسىنى تېخىمۇ «مۇستەھكەملەش ۋە ياخشىلاش» قا چاقىردى[10-بەت]. بۇ چاقىرىقنىڭ مەنىسى شۇكى، بۇ سىستېمىنىڭ ئاساسىي گەۋدىسىنىڭ ئاللىقاچان سېلىنىپ بولغانلىقىنى ۋە ئەمدىلىكتە ئۇنىڭ تولۇق كۈچ بىلەن ھەرىكەتلىنىش باسقۇچىغا ئۆتكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.
پۇقراۋى ھۆكۈمەت ئورگانلىرىنىڭ كادىرلىرىمۇ مەزكۇر بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن سىستېمىنىڭ زادى نېمە ئىكەنلىكىنى چوڭقۇر تونۇپ يەتكەن. بېيجىڭدىكى بىر تەتقىقات ئورگىنىنىڭ رەھبەرلىرى ماقالىسىدە: «دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى دۆلەت مەنپەئەتىنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن قۇرۇلغان ئورگانىك بىر گەۋدە. ئومۇميۈزلۈك ئىستراتېگىيە ئەڭ يۇقىرى چوققىدا تۇرىدۇ، ئۇنىڭ ئاستىدا تەرەققىيات ۋە خەۋپسىزلىك ئىستراتېگىيەسى بار بولۇپ، ئۇلارنىڭ بىرىكىشى دەل سىياسىي نىشانغا يېتىشنىڭ ئەڭ ئالىي ۋاسىتىسى» دەپ تەسۋىرلىگەن[11-بەت]. ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسى تەتقىقاتچىلىرى ئۆزلىرىنىڭ 2024-يىلدىكى ئىلمىي تەتقىقات ماقالىلىرىدە، ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشنىڭ ئەۋزەللىكلىرىنى توپلىغاندىلا بۇ بىر ئەسىرلىك رىقابەتتە قايتۇرما زەربە بېرىپ غەلىبە قىلغىلى بولىدىغانلىقىغا ئوچۇق ھۆكۈم قىلغان[11-بەت].
خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ قوماندانلىرىمۇ خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ كۆرسەتمىسىگە بىنائەن ئاللىقاچان بۇ بىر گەۋدىلەشكەن سىستېما ئارقىلىق كەلگۈسى ئۇرۇش پىلانلىرىنى تۈزۈپ چىقىشقا باشلىغان. غەربىي قىسىم ئۇرۇش رايونىنىڭ سابىق قوماندانى، گېنېرال ۋاڭ خەيجياڭ ئۆز قىسىملىرىغا يوليورۇق بېرىپ، پۈتكۈل ئەسكەرلەرنى «بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن دۆلەت ئىستراتېگىيەلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارىغا تايىنىپ تۇرۇپ، دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشى، ئومۇميۈزلۈك سىياسىي ئۇرۇشى ۋە يېڭى دەۋردىكى خەلق ئۇرۇشىغا دىققەتنى مەركەزلەشتۈرۈش» كە بۇيرۇغان[12-بەت]. شۇنداقلا مەزكۇر سىستېمىنى مۇستەھكەملەش ۋە ياخشىلاش 2027-يىلىدىكى ئارمىيەنىڭ يۈز يىللىق نىشانىنى، يەنى تەيۋەندە ھەل قىلغۇچ غەلىبىنى قولغا كەلتۈرۈشنى ئىشقا ئاشۇرۇشنىڭ ئاچقۇچلۇق كاپالىتى دەپ قارالماقتا[12-بەت].
ئومۇميۈزلۈك سىياسىي ئۇرۇش، تەيۋەن كىرىزىسى ۋە خىتاينىڭ خەلقئارالىق تەھدىت ئىستراتېگىيەسى
خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» قا ئۆتۈش ئىستراتېگىيەسى ئامېرىكىلىق داڭلىق ئالىم بارى نائۇتون تەرىپىدىن ئوتتۇرىغا قويۇلغان «بۈيۈك تۆۋەن قاتلام» (grand steerage) چۈشەنچىسىگە تامامەن ماس كېلىدۇ. يەنى پارتىيە رەھبەرلىرى ئۆزلىرىنىڭ ئارزۇ قىلغان غايەت زور سىياسىي ۋە ئىقتىسادىي نەتىجىلىرىگە ئېرىشىش ئۈچۈن دۆلەتتىكى ئەڭ ئاساسلىق بايلىقلارنى قايسى يۆنىلىشكە بۇراشنى خالىسا ئاشۇ يۆنىلىشكە قەتئىيلىك بىلەن ھەيدەيدۇ[12-بەت]. بۇ خىل ھەرىكەتلەر ھەتتا رەقەملىك ساھەگىمۇ سىڭىپ كىرگەن بولۇپ، 2025-يىلى خىتاي مەركىزىي پارتىيە مەكتىپى تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدىغان «ئۆگىنىش ۋاقتى» گېزىتىدە ئېلان قىلىنغان بىر ماقالىدە، مەۋھۇم پۇل (cryptocurrencies) نىڭ دۆلەت ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشىنىڭ مۇھىم قورالىغا ئايلىنىدىغانلىقى، چۈنكى ئۇنىڭ چەتئەلنىڭ ئىمبارگولىرىدىن ئايلىنىپ ئۆتۈپ ئۇرۇش چىقىملىرىنى قامداشقا ياردەم بېرىدىغانلىقى تەھلىل قىلىنغان[13-بەت].
بىراق، خىتاينىڭ بۇنداق غايەت زور كۆلەمدىكى تەييارلىقلىرى، ئەمەلىيەتتە پارتىيە رەھبەرلىرىنىڭ خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىگە بولغان ئىشەنچىسىنىڭ تۆۋەنلىكىنى ھەم نامايان قىلىدۇ. پارتىيە رەھبەرلىرى 2023-يىلىدىن باشلاپ خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى ئىچىدىكى ئونلىغان يۇقىرى دەرىجىلىك گېنېراللارنى، جۈملىدىن مەركىزىي ھەربىي ئىشلار كومىتېتىنىڭ ئەزالىرى بولغان جاڭ يوۋشيا، خې ۋەيدوڭ، لى شاڭفۇ، ليۇ جېنلى، مياۋ خۇا قاتارلىقلارنى ۋەزىپىسىدىن ئېلىپ تاشلىدى[13-بەت]. بۇ ئەھۋال ئالىي قاتلامنىڭ باشقا قوماندانلارغىمۇ ئىشەنمەيدىغانلىقىنى، ھەمدە تەيۋەن مەسىلىسى سەۋەبىدىن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن يۈز بېرىدىغان ئۇرۇشنىڭ يېقىنلىشىۋاتقانلىقىغا بولغان ئەندىشىسىنى كۆرسىتىدۇ. شى جىنپىڭ 2024-يىلىدىكى سۆزىدە ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ خىتاينى تەيۋەن ئۈستىدە ئۇرۇش قوزغاشقا كۈشكۈرتۈۋاتقانلىقىنى ئېيتقان ئىدى[13-بەت].
شۇڭلاشقا، خىتاي يالغۇز ھەربىي جەڭگىلا تايانماي، بەلكى «ئومۇميۈزلۈك سىياسىي ئۇرۇش» دەپ ئاتالغان پىسخولوگىيەلىك ۋە بىلىش بوشلۇقىدىكى تاكتىكىلارغا زور ئەھمىيەت بېرىپ كەلمەكتە. نەنكەي ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى تەتقىقات گۇرۇپپىسىنىڭ بايان قىلىشىچە، بۇ خىل سىياسىي ئۇرۇش قەستەن ساختا ئۇچۇرلارنى تارقىتىش ئارقىلىق دۈشمەننىڭ قارار چىقارغۇچىلىرىنى ئازدۇرۇشنى ۋە ئۇلارنىڭ غەلىبىگە بولغان ئىشەنچىسىنى گۇمران قىلىشنى مەقسەت قىلىدۇ[13-بەت]. بۇنىڭ بىلەن بىرگە «يېڭى دەۋردىكى خەلق ئۇرۇشى» ئۇقۇمىمۇ ماۋ زېدۇڭ دەۋرىدىكى ئىدىيەدىن پايدىلىنىپ، پۈتكۈل خىتاي ئاممىسىنى دىپلوماتىيە، پۇل-مۇئامىلە، سودا ۋە قانۇن ساھەلىرىدە ئامېرىكىغا قارشى ھۇجۇم قىلىشقا سەپەرۋەر قىلماقتا[14-بەت].
خۇلاسە ۋە كەلگۈسىگە نەزەر
يۇقىرىدا كۆرسىتىلگەن پاكىت ۋە دەلىللەر ئاساسىدا شۇنداق ئىلمىي خۇلاسىگە كېلىشكە بولىدۇكى، خىتاينىڭ «ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇش» ئىستراتېگىيەسى نوقۇل بىر سىياسىي تەشۋىقاتلاردىن ھالقىپ ئۆتۈپ، مەمۇرىي ۋە ھەربىي ساھەلەر مۇكەممەل بىرلەشتۈرۈلگەن تۈزۈلمىلىك ھەرىكەت پروگراممىسىغا ئايلانغان. خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ ئۆز خەلقىگە يۈرگۈزۈۋاتقان بۇ بىر گەۋدىلەشكەن سەپەرۋەرلىك سىستېمىسى تىنچلىق مەزگىلىدىكى ئىقتىسادىي ئېشىشنى كەلگۈسىدىكى خەلقئارالىق توقۇنۇشلارغا كۈچ توپلاش ئۈچۈن قۇربان قىلىش ماھىيىتىگە ئىگە. مەزكۇر ھادىسە دۆلەتنىڭ يۆنىلىشىنى خەتەرلىك ھەربىيلىشىش يولىغا سۆرەپ كىرمەكتە. بۇ سىياسىي تەرەققىيات كەلگۈسى ئون يىلدا خىتاي بىلەن غەرب دۇنياسى ئوتتۇرىسىدىكى جىددىيچىلىكنىڭ مەنبەسىگە ئايلىنىشى مۇقەررەر.
خىتاي تەرەپ تەكىتلەۋاتقان سىياسىي كونتروللۇق ۋە ئىدىيەۋى ساداقەتنى ئاساس قىلغان «تۈزۈلمىۋى ئەۋزەللىك» يۈزەكى جەھەتتىن قۇدرەتلىكتەك كۆرۈنسىمۇ، ماھىيەتتە پۈتكۈل دۆلەت بايلىقىنى يەككە پارتىيەنىڭ، يەنى مۇتلەق ھوقۇق تۇتقۇچىنىڭ ئىستراتېگىيەلىك خاتا قارارلىرىغا باسىدىغان قىمارغا ئايلاندۇرۇپ قويىدۇ. دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقى، دۆلەت بىخەتەرلىك مىنىستىرلىقى ۋە خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى ئوتتۇرىسىدىكى ھوقۇقنىڭ تۈزۈلمىلىك چېتىلىشى، ئەمەلىيەتتە جانلىق تەرەققىيات پۇرسىتىنى بوغۇپ، جەمئىيەتنى تېخىمۇ قاتتىق مېخانىزم ئىچىگە سولاپ قويىدۇ. كوللېكتىپ بايلىقنىڭ ئۇرۇش تەييارلىقىغا مەجبۇرىي سەرپ قىلىنىشى يوشۇرۇن ئىجتىمائىي زىددىيەتلەرنى ئۇلغايتىشى مۇمكىن.
ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى مەركەز قىلغان غەرب ۋە خەلقئارا تەرتىپ ئۈچۈن ئېيتقاندا، خىتاينىڭ بۇ ئىستراتېگىيەسى مىسلى كۆرۈلمىگەن دەرىجىدىكى ئىستراتېگىيەلىك خىرىستۇر. چۈنكى پۇقراۋى ئىقتىساد، مائارىپ ۋە پەن-تېخنىكا ساھەلىرىنىڭ خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى ئۈچۈن مەركەزلىك خىزمەت قىلدۇرۇلۇشى يەرشارىۋى ھەمكارلىقلارنى قورالغا ئايلاندۇرۇش خەۋپىنى پەيدا قىلىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن خەلقئارا جەمئىيەت خىتاينىڭ يەرشارىدىكى ھەرقانداق پۇقراۋى تۈرلىرىنىڭ ئارقىسىغا يوشۇرۇنغان ھەربىي غەرەزنى قايتىدىن ئانالىز قىلىشقا مەجبۇر بولىدۇ.
ئاخىرقى ھېسابتا، مەيلى ھەربىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىنىڭ ئىلمىي ماقالىلىرى بولسۇن ياكى دۆلەت بىخەتەرلىك سىستېمىسىنىڭ ئاممىۋى تەشۋىقاتلىرى بولسۇن، خىتاي سىياسىي ئاپپاراتلىرى بىرلىكتە كەلگۈسىدىكى خەلقئارالىق زور توقۇنۇشلارنى ئۈمىد ۋە ئەندىشە ئىچىدە كۈتۈۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىۋاتىدۇ. چىرىكلىك قاپلىغان، تەجرىبىسىز خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنى پۈتكۈل مىللەتنىڭ بايلىقى بىلەن يۆلەشكە ئۇرۇنۇش خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ چوڭقۇر ئۆزىگە ئىشەنمەسلىك كىرىزىسى ۋە شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا دۇنيا زومىگەرلىكىگە تەلپۈنۈش ئىرادىسىنىڭ مۇرەككەپ ئورگانىك ئىپادىسىدۇر. ئۆزىنى دۇنيانىڭ مەركىزىدە دەپ تونۇيدىغان بۇ خىل رادىكال سىياسىي ئۇرۇش ئىدىيەسى پۈتكۈل ئىنسانىيەتنىڭ تىنچلىقى ئۈچۈن جىددىي كۆزىتىشكە تېگىشلىك ۋەھىمىلىك بىر تېمىغا ئايلاندى.
مۇھاكىمە قىلىنغان دوكلات مەنبەسى:
Howard Wang. (2026). «China Plans for ‘Total War’: Developing the Capacity to Defeat the ‘Strong Enemy’ of the United States.» Journal of Contemporary China. Routledge, Taylor & Francis Group. DOI: https://doi.org/10.1080/10670564.2026.2662561.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى تور بېتىدىكى ماقالىلەرنى مەنبەسىنى ئەسكەرتمەستىن باشقا ھەرقانداق يەرگە كۆچۈرۈپ چاپلاشقا بولمايدۇ.
