ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ئۈزۈلمەس خەۋپسىزلىك «شىنجاڭ دۆلەت خەۋپسىزلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارىنى زامانىۋىلاشتۇرۇش» (新疆国家安全体系和能力现代化) سۆزلەمى ياكى بايانى، ھازىرقى زامان  خىتاي دۆلەت قۇرۇلۇشى تۈرلىرىنىڭ ئەڭ مۇرەككەپ ۋە تالاش-تارتىش قوزغىغان تەرەپلىرىنىڭ بىرىنى ئىپادىلەيدۇ. بۇ ماقالىدا، بۇ سۆزلەمگە كۆپ خىل نەزەرىيەۋى نۇقتىدىن تەنقىدىي قاراپ چىقىلىدۇ ، دۆلەت خەۋپسىزلىك سۆزىنىڭ ئارقىسىدىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار قىسقىچە مەزمۇنى بۇ ماقالىدە بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پىروفېسسورى ما روڭنىڭ (马戎) خىتاي تارىخىدىكى ئېتنىك بىرلىشىش جەريانىغا ۋە زامانىۋى «1644 تارىخ قارىشى» غا ئوخشاش يېڭىلىقچى ئېقىملارغا قاراتقان نۇقتىنەزەرلىرى ئانالىز قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ مەركىزى ئىدىيەسى، غەرب مەركەزلىك «دۆلەت-مىللەت» (nation-state) ۋە «مىللەتچىلىك»(nationalism) ئۇقۇملىرىنىڭ خىتاينىڭ تارىخىي «تيەنشيا» (ئاسمان ئاستى/يەر يۈزى) سىستېمىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۆتمۈشنى قايتا ياساپ چىقىش: شەرقىي تۈركىستاندا ئىسلامنىڭ خىتايچىلاشتۇرۇلۇشى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئاساسىي مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، خىتاي ئاخبارات ئاگېنتلىقى (CNS) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان ۋە «شىنجاڭ ئىجتىمائىي پەنلەر ئاكادېمىيىسى»نىڭ مۇئاۋىن باشلىقى يۈ شاڭپىڭ بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن سۆھبەت  مەنبە قىلىنىپ، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى دىنىي سىياسەتلىرىنىڭ تارىخىي ۋە سۆزلەم ئاساسلىرى تەھلىلداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ «ئوچۇق كودلۇق» ئىستراتېگىيەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا يەتكۈزىدىغان خەۋپلىرى ۋە ئېلىپ كېلىدىغان پۇرسەتلىرى ھەققىدە مۇلاھىزە سۈنئىي ئەقىل ھۆكۈمرانلىقى ۋە يۇمشاق كۈچ رىقابىتى خىتاينىڭ «ئوچۇق كودلۇق» ئىستراتېگىيەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا يەتكۈزىدىغان خەۋپلىرى ۋە ئېلىپ كېلىدىغان پۇرسەتلىرى ھەققىدە مۇلاھىزە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار 2025-يىلى 25-ئىيۇل ئامېرىكادىكى نوپۇزلۇق ئىستراتېگىيە ۋە تاشقىداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتىتەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتارقىسقىچە مەزمۇنىبۇ ماقالىدە خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا يۈرگۈزۈۋاتقان ئاسىمىلياتسىيە ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىق سىياسەتلىرىنى قانۇنلاشتۇرۇش ياكى رەسمىيلەشتۈرۈش مەقسىتىدە ئوتتۇرىغا قويغان رەسمىي بايانلىرى «تەنقىدىي دىسكۇرس ئانالىزى« (CDA) ئۇسۇلى ئارقىلىق تەھلىل قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ ئاساسلىق سانلىق مەلۇمات مەنبەسى، رەسمىي تاراتقۇ سۇپىسى «شىنداۋ» (Xindabao) دا 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 1-كۈنى لى چاڭلىن (李昌林)داۋامىنى ئوقۇش ›

قانۇن تونىغا ئورانغان ئىدېئولوگىيە قەپىسى: شەرقىي تۈركىستاندا دىجىتال ساھەنىڭ  قايتا تەرتىپكە سېلىنىشى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار بۇ ماقالىدە، 2026-يىلى رەسمىي يولغا قويۇلىدىغان «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ تور مەدەنىيىتى قۇرۇلۇشى نىزامى» ئىجتىمائىي تىلشۇناسلىق نۇقتىسىدىن تەھلىل قىلىنىدۇ.  ماقالىدە، «قانۇن» تېكىستىنىڭ تېخنولوگىيە بەلگىلىمىسى بولۇشتىن ھالقىپ، قانداق قىلىپ ئىدېئولوگىيە قەپىسى سۈپىتىدە رولداۋامىنى ئوقۇش ›

ئىشغال ئاستىدىكى شەرقىي تۈركىستاندا ئىجرا قىلىنىشقا باشلىغان  ئۇچۇر تىزگىنلەش  يېڭى قانۇن-نىزاملىرى توغرىسىدا ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار                                       خىتاي كوممۇنىستلار پارتىيەسى (خ ك پ) باشقۇرۇشىدىكى ئاتالمىش «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى» خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتى تەرىپىدىن 2025-يىلى 26-نويابىردا قوبۇل قىلىنغان ۋە 2026-يىلى 1-مارتتىن باشلاپ ئىجرا قىلىنىدىغانلىقى ئېلان قىلىنغان «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونومداۋامىنى ئوقۇش ›

سىياسىي ئىزچىللىق، كەڭ كۆلەملىك تازىلاش ۋە «15-بەش يىللىق پىلان»نىڭ ئىستىقبالى قاتارلىقلار ھەققىدە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت بۇ ماقالە 2025-يىلى 20-ئۆكتەبىردىن 23-ئۆكتەبىرگىچە بېيجىڭدا ئۆتكۈزۈلگەن خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى (خ ك پ) 20-نۆۋەتلىك مەركىزىي كومىتېتىنىڭ تۆتىنچى ئومۇمىي يىغىنى ھەققىدە تەھلىل ئېلىپ بارىدۇ. خىتاي سىياسىتىنىڭ كەلگۈسى يۆنىلىشىنى بەلگىلەيدىغان ئەڭ مۇھىم ۋەقەلەرنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

    ياكۇب ھودېك (Jakub Hodek) تەرجىمە قىلغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   خىتاينىڭ ئىچكى ۋە تاشقى ئىشلىرىنىڭ مۇرەككەپلىكى ۋە ئالاھىدىلىكلىرىنى تولۇق چۈشىنىش ئۈچۈن، خىتاينىڭ ھەرىكىتى ۋە دۇنيانى چۈشىنىش ئۇسۇلىنى شەكىللەندۈرگەن پەلسەپەۋى ئىدىيەلەرگە چوڭقۇرلاپ كىرىش تولىمۇ زۆرۈر. خىتايلىقلار ئۈچۈن بەلكىم ئەڭ مۇھىم قىممەت قاراش مۇقىملىق بولۇشى مۇمكىن.داۋامىنى ئوقۇش ›

    (ئامىتاۋ ئاچارىيانىڭ شۇ ناملىق ماقالىسىنىڭ خۇلاسىسى)   تەييارلىغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت يېڭى دۇنيا قۇرۇلمىسى ھەققىدە مۇلاھىزە ئامېرىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئالاھىدە پىروفېسسورى ئامىتاۋ ئاچارىيا (Amitav Acharya) نىڭ «غەربنىڭ ئاجىزلىشىپ، <باشقىلار>نىڭ گۈللىنىشى يېڭى دۇنيا تەرتىپىنى شەكىللەندۈرەمدۇ؟» ناملىق ماقالىسى، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ئىستراتېگىيە تەتقىقات مەركىزى بولغان چاسام ئۆيى (Chathamداۋامىنى ئوقۇش ›