ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت مۇقەددىمە يەر شارى پۇل-مۇئامىلە تېخنىكىسىنىڭ تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ مەركىزىي بانكا رەقەملىك پۇللىرى ئەنئەنىۋى پۇل سىستېمىسىنى قايتىدىن شەكىللەندۈرىدىغان كۈچلۈك ئىستراتېگىيەلىك ئامىلغا ئايلاندى[1, 2]. بۇ جەرياندا خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى تەرىپىدىن يولغا قويۇلغان رەقەملىك يۈەن (electronic Chinese Yuan – e-CNY) سىستېمىسى زامانىۋى پۇل-مۇئامىلە تارىخىدىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت يېڭى تېخنىكىلارنىڭ تەرەققىياتى، بولۇپمۇ سۈنئىي ئەقىل تېخنىكىسىنىڭ تېز سۈرەتتە ئومۇملىشىشى خەلقئارا بىخەتەرلىك، دۆلەت مۇداپىئەسى ۋە تېررورلۇققا قارشى كۈرەش سىستېمىلىرىدا زور سۈركىلىش پەيدا قىلىش بىلەن بىرگە، نۇرغۇن جىددى مەسىلىلەرنىمۇ تۇغدۇرۇۋاتىدۇ. زامانىۋى دۇنيادا تېخنىكىلىق ئىنقىلابلار سىياسىي ۋە ھەربىي تەشكىلاتلارنىڭ مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇش، پائالىيەت ئېلىپ بېرىشداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت خىتايدىكى پارتىيە ۋە دۆلەت قۇرۇلمىسىنىڭ تەرەققىيات يۆنىلىشى شۇنداقلا ھاكىمىيەت بېشىدىكى رەھبەرلىك قاتلىمىنىڭ سىياسىي ئۆزگىرىشلىرى ئۇزۇندىن بۇيان خەلقئارادىكى سىياسەتشۇناسلار بىلەن سىياسىي كۆزەتكۈچىلەرنىڭ ئەڭ دىققەت قىلىدىغان تېمىلىرىدىن بىرى بولۇپ كەلمەكتە. بۇ نۇقتىدىن ئېيتقاندا، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىدىكى داڭلىق ئاقىللار ئامبىرى بولغان جېيمىستوۋن فوندى جەمئىيىتى (The Jamestownداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت 1. كىرىش سۆز ۋە مەنبەنىڭ ئومۇمىي ئارقا كۆرۈنۈشى برۇكىڭس ئىنستىتۇتى جۇن ل. تورنتون خىتاي تەتقىقات مەركىزى تەرىپىدىن تەييارلانغان ۋە ئاڭلىتىلغان «بېيجىڭ ئاخباراتى» ناملىق پودكاست پىروگراممىسىنىڭ 2026-يىلى 7-ئىيۇل سەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلىنغان سانىدا «چەكلىمىسىز دەرىجىدىمۇ؟ خىتاي-رۇسىيە مۇناسىۋىتىنى سىناش» دېگەن تېما ئاستىدا چوڭقۇر ۋە ئىلمىيداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت دۇنيانىڭ گېئوپولىتىكىلىق ۋەزىيىتىدە ئاسىيا-تىنچ ئوكيان رايونىنىڭ، خۇسۇسەن جەنۇبىي تىنچ ئوكياننىڭ ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيىتى كۈنسېرى ئېشىۋاتقان بىر پەيتتە، خىتاينىڭ ھەربىي پائالىيەتلىرى ۋە ئۇنىڭ رايوندىكى تەسىر دائىرىسىنى كېڭەيتىش ئۇرۇنۇشلىرى خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ جىددىي دىققىتىنى قوزغىماقتا. مەزكۇر مەسىلىلەرنى ئەتراپلىق يورۇتۇپ بېرىش مەقسىتىدە دۇنيادىكى ئالدىنقى قاتاردىكى تەتقىقات ئورگانلىرىنىڭ بىرىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئ‍ابدۇرېھىم دۆلەت گېرمانىيە فېۋرالدا ئىچكى ئىشلار مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن 2026-يىلى ئىيۇن ئېيىدا گېرمانىيەنىڭ پايتەختى بېرلىن شەھىرىدە رەسمىي ئېلان قىلىنغان «2025-يىللىق فېۋرالدا ئاساسىي قانۇننى قوغداش دوكلاتى» (Verfassungsschutzbericht 2025) نۆۋەتتە ياۋروپا ۋە گېرمانىيەنىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى، جەمئىيەت مۇقىملىقى ۋە دېموكراتىك تۈزۈلمىسى دۇچ كېلىۋاتقان كۆپ تەرەپلىمىلىك ۋە مۇرەككەپ تەھدىتلەرنى سىستېمىلىقداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت مەزكۇر ئانالىز ماقالىسى ئامېرىكادىكى داڭلىق دۆلەت مۇداپىئە تەتقىقات ئورگىنى بولغان راند تەتقىقات شىركىتى (RAND Corporation) تەرىپىدىن 2026-يىلى فېۋرالدا ئامېرىكانىڭ كالىفورنىيە ئىشتاتى سانتا مونىكا شەھىرىدە ئېلان قىلىنغان «خىتاينىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى قارارلىرىنى چۈشىنىش: ئامېرىكا سىياسەت بەلگىلىگۈچىلىرى ئۈچۈن باشلانغۇچ ساۋات» ناملىق ئىلمىي دوكلات ئاساسىدا تەييارلاندى [1-بەت].داۋامىنى ئوقۇش ›

تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت خىتاينىڭ پارتىيە-دۆلەتكە خاس ئۆزگىچە ئىستىخبارات سىستېمىسى بۈگۈنكى كۈندە دۇنيادىكى ئەڭ مۇرەككەپ، كۆپ قاتلاملىق ۋە يۇقىرى دەرىجىدە مەركەزلەشكەن ئىستىخبارات ئورگانلىرىنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ[1]. غەرب دۆلەتلىرىنىڭ ئىستىخبارات مودېللىرىدا دۆلەت ئىچىدىكى قانۇن ئىجرا قىلىش ئورگانلىرى بىلەن چەت ئەلدىكى ئىستىخبارات يىغىش پائالىيەتلىرى ئوتتۇرىسىدا ئېنىق بىر چەك-چېگرا ۋە ئايرىمىچىلىق ساقلىنىپ كەلگەن بولسا،داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ئاۋسترىيە فېدېراتسىيە ئىچكى ئىشلار مىنىستىرلىقى – BMI قارمىقىدىكى ئاۋسترىيە دۆلەت خەۋپسىزلىك ۋە ئىستىخبارات ئىدارىسى – DSN تەرىپىدىن رەسمىي تۈزۈلۈپ، 2026-يىلى ئاۋسترىيە پايتەختى ۋېنا شەھىرىدە ئېلان قىلىنغان «2025-يىللىق ئاساسىي قانۇننى قوغداش دوكلاتى» (Verfassungsschutzbericht 2025) دۆلەتنىڭ نۆۋەتتىكى ئىچكى ۋە تاشقى خەۋپسىزلىك ۋەزىيىتىنى باھالاشتىكى ئەڭ نوپۇزلۇقداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ھازىرقى زامان خەلقئارا مۇناسىۋەتلىرىدە يۇقىرى تېخنىكا ۋە يېڭىلىق يارىتىش ئىقتىدارى دۆلەتلەرنىڭ جۇغراپىيەۋى سىياسىي تەسىر كۈچىنى بەلگىلەيدىغان ئەڭ يادرولۇق ئامىلغا ئايلاندى. ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان ئوچۇق بازار ۋە چەكلىمىسىز ھەمكارلىقنى ئىلگىرى سۈرۈپ كەلگەن ياۋروپا ئىتتىپاقى بۈگۈنكى كۈندە خىتاينىڭ تېخنىكا ساھەسىدىكى تېز سۈرئەتتە قەد كۆتۈرۈشى ۋەداۋامىنى ئوقۇش ›