ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت مەزكۇر ئانالىز ماقالىسى، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى تەرىپىدىن 2025-يىلى 5- نويابىردا (بۈگۈن) ئېلان قىلىنغان «دۆلەت خەۋپسىزلىك ئىستراتېگىيەسى» (NSS) ناملىق ھۆججەتنى ئاساسىي مەنبە قىلىپ تۇرۇپ يېزىلدى. ماقالىدە، مەزكۇر ئىستراتېگىيەنىڭ ئامېرىكانىڭ تاشقى سىياسىتىدىكى تۈپ بۇرۇلۇش نۇقتىلىرى، «لىبېرال ئىدېئولوگىيە» دىن «پىراگماتىك رېئالىزم» غا ئۆتۈش جەريانى، بولۇپمۇداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت بۇ ماقالە «يېڭى ئامېرىكا بىخەتەرلىك مەركىزى» نىڭ باش ئىجرائىيە ئەمەلدارى رىچارد فونتەيىن[1] ۋە شۇ ئورگاننىڭ باش ئىجرائىيە ئەمەلدارىنىڭ تەتقىقاتچى شېرىكى گىبىس ماككىنلېي[2] تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ، يەر شارى خاراكتېرلىك تەرتىپنىڭ شەكىللىنىشىدىكى ھازىرقى گېئوپولىتىكىلىق بۆلۈنۈشلەر ۋە ئامېرىكا تاشقى سىياسىتىنىڭ بۇ جەرياندىكى ھالقىلىق خاتالىقلىرىنى مۇلاھىزە قىلىدۇ.داۋامىنى ئوقۇش ›

تەرييارلىغۇچى: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن مۇھەررىر: ئابدۇرېھىم دۆلەت كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتىنىڭ 2025-يىللىق دۇنيا دوكلاتىدا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلار ۋە باشقا تۈركىي مۇسۇلمانلارغا قارىتىلغان سىستېمىلىق باستۇرۇشنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقانلىقى تەكىتلەندى. دوكلاتتا، خىتاينىڭ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا (شەرقىي تۈركىستان) ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت سادىر قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقانلىقى بىلدۈرۈلگەن بولۇپ، رايوندىكى مەدەنىيەت ۋە دىنىي باستۇرۇشلارنىڭ كۈچەيگەنلىكىگە دىققەت قارىتىلدى. مەدەنىيداۋامىنى ئوقۇش ›

    رەقىبىڭنى بىل، ئۆزۈڭنى بىل:  خىتاي پەيدا قىلغان مەسىلىلەرنى توغرا باھالاش[1] جۇد بلانچېت ۋە رايان ھاس[2]   تەرييارلىغۇچى: ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىر: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن     ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىن كېيىن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى دۇنيا لىدېرلىقىغا چىققاندىن بېرى، ئامېرىكالىق رەھبەرلەر دۆلەتنىڭ ئاجىزلىشىۋاتقانلىقى ۋە رەقىبلىرىدىن كېيىن قېلىۋاتقانلىقى توغرىسىدىكى ئەندىشىلەرگە داۋاملىق دۇچ كەلدى.داۋامىنى ئوقۇش ›

فۇكولتنىڭ[1] ھوقۇق ۋە ئۇچۇر-مەلۇمات ياكى بىلگى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتكە دائىر نەزەرىيىسى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستان ئۈستىدىكى ھۆكۈمرانلىق سىياسىتىنى چۈشىنىش ئۈچۈن كۈچلۈك بىر تەھلىل ئۇسۇلى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. فۇكولت ھوقۇقنىڭ پەقەت جىسمانىي ياكى ھەربىي كۈچكىلا تايانماستىن، بەلكى بىلگى (ئۇچۇر-مەلۇمات، ھەتتا بىلىم) ئىشلەپچىقىرىش، ئېيتىلما ۋە چۈشەنچىلەرنى يېتەكلەش ۋە جەمئىيەتنىڭ تونۇشىنى شەكىللەندۈرۈش ئارقىلىق يۈرگۈزۈلىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغاداۋامىنى ئوقۇش ›

  سىياسىي ئۇقۇملارنىڭ ئېستىمالى ۋە سۈيئېستىمالى   ئۇقۇمــلار سىياســەت ۋە خەلقئــارا مۇناســىۋەت ئۆگەنگۈچىلــەر ئۈچــۈن ئالاھىــدە ئەھمىيەتكــە ئىگــە. سىياســىي دە-تالاشــلانى كۆپىنچــە ئاتالغۇلارنىــڭ يوللــۇق )legitimate )مەنىســى ئۈســىتىدىكى كــۆرەش دېســەك قىلچىمــۇ ئاشــۇرىۋەتكەن بولمايمىــز. دۈشــمەن تەرەپلەرنىــڭ ھــەر بىــرى »ئەركىنلىكنــى قوغداۋاتقانلىقىنـى«، »دېموكراتىيەگە رېئايە قىلىۋاتقانلىقىنى« ياكـى »ئادالەتنـى ياقىلاۋاتقانلىقىنـى« دەۋا قىلىـپ تـۇرۇپ، بىـر- بىـرى بىلـەن دە-تـالاش قىلىـدۇ،داۋامىنى ئوقۇش ›

  مۇھەممەدئەلى ئورخۇن     خىتـاي خەلـق ئازادلىـق ئارمىيەسـى 1927 – يىلـى 8 – ئاينىـڭ 1 – كۈنىنـى قۇرۇلغـان كۈنـى سـۈپىتىدە قوبــۇل قىلىــدۇ. ھالبۇكــى، گومىنــداڭ بىلــەن كوممۇنىســتىك پارتىيــە ئوتتۇرىســىدىكى تۇنجــى ھەمكارلىـق مەزگىلىـدە يـې تىـڭ مۇسـتەقىل پولكـى ئاللىقاچــان كوممۇنىســتىك پارتىيەنىــڭ قوشــۇنى ئىــدى. 1927-يىلــى 4 – ئاينىــڭ 12 – كۈنــى جيــاڭ جېيشــىداۋامىنى ئوقۇش ›

  يازمـا مەنبەلـەر ۋۇجۇدقـا چىققاندىـن بۇيان، شـەرقىي تۈركىســتان ھــەر قايســى دەۋردىكــى چــوڭ كۈچلەرنىــڭ رىقابــەت، كــۈچ تالىشــىش ۋە تىركىشــىش ساھەســى بولــۇپ كەلــدى. ھۇنــلار دەۋرىــدە ئاســىيادا ئــەڭ چــوڭ ئىككـى كـۈچ ھېسـابلىنىدىغان ھۇنـلار بىلـەن خىتايـلار شــەرقىي تۈركىســتان ئۈچــۈن ئــۈچ ئەســىر ئۆز-ئــارا تىركەشـتى. ھۇنـلار شـەرقىي تۈركىسـتاننى خىتايلارغـا تارتقــۇزۇپ قويماســلىق ئۈچــۈن زور كــۈچ چىقــاردى. ئوخشاشـلاداۋامىنى ئوقۇش ›

  گراژدانلىق شەخس بىلەن دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت بولۇپ، بۇ ئىككىسى ھەق ۋە مەجبۇرىيەتلەر ئارقىلىق بىر-بىرىگە باغلىنىدۇ. گراژدانلار ئۆزلىرى تەۋە سىياسىي توپ ياكى دۆلەتنىڭ تولۇق ئەزاسى سۈپىتىدە ئاساسىي ھەق-ھوقۇقلارغا ئىگە بولۇش جەھەتتە پۇقرالار (subjects) دىن ۋە ياتلار (aliens) دىن پەرقلىنىدۇ. گراژدانلىق شەخسچىلىك ياكى كوممۇناچىلىق (جامائەتچىلىك) (communitarianism) تەرىپىدىن شەكىللەنگەنلىكىگە قاراپ ئوخشىمىغان تۈرلەرگەداۋامىنى ئوقۇش ›

سوتسىيال دېموكراتىك دۆلەتلەر   تەرجىمە قىلغۇچى: مەمەتجان ئابدۇقادىر تەھرىر: ئابدۇرەھىم دۆلەت   تەرەققىيپەرۋەر  دۆلەتلەر  ئارىلىشىشنى ئىقتىسادىي تەرەققىياتنى قوللاش ئۈچۈن قىلسا، سوتسىيال دېموكراتىك دۆلەتلەر بۇنى ئادەتتە ئادىللىق، باراۋەرلىك ۋە ئىجتىمائىي ئادالەت [1] قاتارلىق پىرىنسىپلارغا ئاساسلانغان تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك قايتا تەشكىللەش ئېلىپ بېرىش ئۈچۈن قىلىدۇ. ئاۋستىرىيە ۋە شىۋېتسىيە قاتارلىق دۆلەتلەردە دۆلەت ئارىلىشىشىغاداۋامىنى ئوقۇش ›