رۇقىيە تۇردۇش | ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى سەرخىللار (Elites) ئادەتتە جەمئىيەتتە ئورنى بارلار ۋە ئىقتىدارلىقلاردىن ئىبارەت ئىككى تۈرلۈك كىشىلەر قاتلىمىنى كۆرسىتىدۇ. مەسىلەن: بايلار، ئاكادېمىكلار، سىياسىي پائالىيەتچىلەر، دىنىي ئۆلىمالار ۋە ئادۋوكاتلار. ئەمما، بۇ كىشىلەر خەلقنى باشلاپ ماڭالايدىغان، خەلقنىڭ تەقدىرىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان قارارلارنى چىقىرالايدىغان بولۇشى كېرەك. ئەگەر ئۇنداق قارارلارنى چىقىرالمىسا، مەيلى قانچىلىك يوغانداۋامىنى ئوقۇش ›

ئادىلجان-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى كېلىپ چىقىش مەنبەسى غەرب دۇنياسى بولغان سېكۇلارلىشىش ۋە لايىكلىق ئۇقۇملىرى مەيلى ۋەتەندىكى ئۇيغۇرلاردا بولسۇن مەيلى ۋەتەن سىرتىدىكى ئۇيغۇرلاردا بولسۇن، ھەم تارىخىي، ھەم ئېتمولوگىيەلىك ھەمدە سىياسىي سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن، كۆپ ۋاقىتلاردا بىر-بىرىگە ئارىلاش ھالدا ئىشلىتىلىش بىلەن بىرگە، مەنىلىرىمۇ چالا ۋە مەۋھۇم ھالەتتە چۈشىنىلمەكتە. مەزكۇر ماقالىمىزدا ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ دىننىڭ،داۋامىنى ئوقۇش ›

مەھمەت ئالى كارابۈيۈك-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئىسلام مودېرنىزمى ئىچىدە تارىخۋاز مودېرنىزم دەپ ئاتالغان ئېقىم، قۇرئاننىڭ قايتىدىن شەرھىيلىنىشىنى « قۇرئان چۈشكەن تارىخى شەرت – شارائىتلارنى » نەزەردىن ساقىت قىلغان ھالدا ئېلىپ بارغانلىقى ئۈچۈن قۇرئانچىلىق دەپ ئاتالغان تېكىستچى مودېرنىزمنى تەنقىد قىلماقتا. تارىخىيچىلارنىڭچە قۇرئاندىكى ھۆكۈملەرنىڭ ھەقىقىي سەۋەبلىرىنى چۈشىنىش ئۈچۈن چوقۇم ئۇ تارىخى دەۋرنىڭ شەرتداۋامىنى ئوقۇش ›

مەھمەت ئالى كارابۈيۈك-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئىسلام مودېرنىزمى « بۈگۈنگىچە ئىسلام دەپ كەلگەن دىن » ھەققىدە قايتىدىن ئويلىنىش ئېلىپ بارغاندا، تەبىئى ھالدا ئىسلامىيەتنىڭ تۇنجى مەنبەسى بولغان قۇرئانى كەرىمنى بىردىنبىر ئۆلچەم قىلماقتا. چۈنكى مودېرنىست ئېقىمنىڭچە قۇرئان شەرھىيلەنگەندە تەپسىر، ھەدىس، فىقىھ، كالامغا ئوخشاش ئەنئەنىۋى دىنى ئىلىملەرنىڭ بۇزغۇنچىلىقىغا ئۇچرىغان بولسىمۇ، تېكىست جەھەتتىن ھېچقانداق بۇزغۇنچىلىققاداۋامىنى ئوقۇش ›

مۇھەممەر ئەسەن- ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى قىسقىچە مەزمۇنى ئۆزگىلەرنى «كۇپۇرلۇق بىلەن ئەيىبلەش»مەنىسىنى بىلدۈرىدىغان تەكفىر تىئولوگىيەلىك، سىياسىي ۋە ئىدېئولوگىيەلىك ئالاھىدىلىكلىرى بولغان ئۇقۇمدۇر. ئومۇمەن قىلىپ ئېيتقاندا، بۇ ئۇقۇم ئۆزگىلەرنى دىنى، سىياسىي، ھەتتا ئىقتىسادىي بولۇپ نۇرغۇن ساھەدىن چەتكە قېقىشنىڭ ۋاستىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىپ كەلمەكتە. بۇ چەتكە قاققۇچى خاھىش ۋە پوزىتسىيە ئۆزىنىڭ تەسىرى ۋە نوپۇزىنى مەزھەپ،داۋامىنى ئوقۇش ›

مەھمەت ئەلى كارابۈيۈك-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى غەربتە مودبرنىزم گۈللىنىش ۋە ئىلگىرىلەش چۈشەنچىسى ۋە ئەمەلىي تەرجىبەلىرى تۈرتكىسىدە ئوتتۇرىغا چىققان. بولۇپمۇ 19 – ئەسىرنىڭ كېيىنكى يېرىمى ۋە 20 – ئەسىرنىڭ ئالدىنقى چەرىكىدە ئاساسلىق چۈشەنچە سىستېمىسىغا ئايلانغان. ئەنئەنىۋى مۇئەسسەسەلەرنىڭ، ئەنئەنىۋى سەنئەت ۋە ئەدەبىيات قاتارلىقلارنىڭ دەۋرىنىڭ ئۆتۈپ كەتكەنلىكى، بۇ سەۋەبتىن ئۇلارنى تەرك قىلىپ چاغداش قىممەتداۋامىنى ئوقۇش ›

مەھمەت ئەلى كارابۈيۈك-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى 1979 – يىلىدىكى ئىسلام ئىنقىلابى شىئە مەدرىسەسى تەرىپىدىن ئېلىپ بېرىلغان بىر ھەرىكەت بولسىمۇ، لېكىن ئىلھام ئالغان چۈشەنچە ئېقىمى ئېغىر سالماقتا سىياسى ئىسلامچىلىققا تۇتىشاتتى. شىئەلەر كۈتىۋاتقان مەھدى يوق ۋاقىتتا، يەنى قىيامەتكە يىقىن ئۇ تەرىپىدىن قۇرۇپ چىقىلىشى كۈتىلىۋاتقان ئادالەت دۆلىتىنىڭ بەرپا قىلىنىشى، ئىنقىلاپ يېتەكچىسى ئايەتۇللاھ ھۇمەينىنىڭ «داۋامىنى ئوقۇش ›

ئىسا ئۆزەل-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئۆز مەپتۇنلۇق تۈرتكىسىدە پەيدا بولغان چۈشەنچە ۋە ئىش-ھەرىكەتلەر ھەم شەخسىي تۇرمۇشقا ھەمدە جەمئىيەت ھاياتىغا سەلبىي تەسىر كۆرسەتمەكتە. نۆۋەتتە پىسخىكا ئىلىمى ئۆز مەپتۇنلۇق ھېسسىياتىغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن چارە ئىزدەۋاتقان بولسا، دىنمۇ بۇ ھەقتە نۇرغۇن تەكلىپ-پىكىر ۋە تەۋسىيەلەرنى ئوتتۇرىغا قويماقتا. مەزكۇر ماقالىمىزدە ئىنساننىڭ ئۆز مەپتۇنلۇق ھېسسىياتىنىڭ پىسخىكىلىق تەرىپىداۋامىنى ئوقۇش ›

مەھمەت ئالى كارابۈيۈك-ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئىسلامى ئازادلىق پارتىيەسى دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدىغان « ھىزبۇت-تەھرىرىل-ئىسلامى » ئۆزىنى « ئىدىئولوگىيەسى ئىسلام بولغان بىر سىياسى پارتىيە » سۈپتىدە تونۇشتۇرماقتا . پارتىيە 1953 – يىلى ئىئوردانىيە باشقۇرۇشى ئاستىدىكى قۇددۇستا قۇرۇلغان. قۇرۇپ چىققۇچى شەخس بولغان مۇھەممەد تەقىييۇددىن ئەن-نەبھانى ( ۋاپات، 1977 ) ئەل-ئەزھەرنى پۈتكۈزگەن پەلەستىنلىك ئىدى.داۋامىنى ئوقۇش ›

ئاھمەت ئۆزەر- ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى قىسقىچە مەزمۇنى: يەرشارىلىشىش بىر تەرەپتىن دۇنيانى تەك قۇتۇپلۇق ھالغا كەلتۈرىشىگە ئەگىشىپ، يەنە بىر تەرەپتىن كىشىلىك ھوقۇقنى قوغدىشى زۆرۈر بولغان دۆلەتلەر ئۇنى ئەڭ كۆپ دەپسەندە قىلغان قۇرۇلمىلارغا ئايلىنىپ قالماقتا. بۇ تەتقىقاتتا يەرشارىلىشىش ھادىسىسىنى « ماختىماستىن » ياكى « ئەيىپلىمەستىن »، كەلتۈرۈپ چىقارغان دەپسەندىچىلىكلەرنى مىساللار بىلەن ئوتتۇرىغاداۋامىنى ئوقۇش ›