دۇنيانىـڭ ھەرقايسـى يەرلىرىـدە نۇرغـۇن سـۈكۈتتىكى پەريـاد ئاۋازلىرى، كـەڭ دائىرىدىكى تاراتقــۇلاردا يەريــاد ئاۋازلىرىنىــڭ تارقىلىشــىنى ۋە سىياســىي جەھەتتىكــى ئىمبارگــو جازالىرىنىــڭ يولغــا قۇيۇلۇشــنى كۈتمەكتــە. شــەرقىي تۈركىســتاندا خىتــاي تەرىپىدىـن ئېلىـپ بېرىلىۋاتقـان باسـتۇرۇش سىياسـىتى پەقــەت ئاخبــارات ۋاســتىلىرى بىلەنــلا چەكلىنىــپ قالماســتىن، بەلكــى سىياســىي جەھەتتىنمــۇ قــەدەم بېسىلىشـىنى كۈتمەكتە بولغان سـۈكۈتتىكى پەريادلاردىن بىرســى. كۆرگىنىمىــزدەك، شــەرقىي تۈركىســتاندا ئېلىــپ بېرىلىۋاتقــان ۋەھشــىي باســتۇرۇش ۋە ئىرقىــي قىرغىنچىلىققــا ئائىــت مەلۇماتــلار جاپالىــق ئىزدىنىشــلەر نەتىجىســىدە كــەڭ خەلققــە ئېــلان قىلىنماقتــا.
گەرچــە شــەرقىي تۈركىســتانلىق مۇســۇلمانلار باشــتىن كەچۈرگــەن كىشــىنى چۆچۈتىدىغــان زۇلــۇم ئاخبـارات ۋاسـتىلىرىدا ئـورۇن ئاجرىتىلىـپ كـەڭ خەلقنىـڭ دىققىتىنـى تارتقان بولسـىمۇ،ئەمما تېخىچە سىياسـىي مەنىـدە يەنىلا يېتەرلىـك بىـر شـەكىلدە كـۈن تەرتىپكـە ئېلىنمىـدى. شۇڭلاشـقا شـەرقىي تۈركىسـتاندا يـۈز بەرمەكتـە بولغـان قەتلىئـام، سىسـتېمىلىق ئىرقىـي قىرغىنچىلىق ۋە ھـەق – ھوقۇققا دەخلــى تــەرۇز قىلىــش قىلمىشــلىرى مۇنــداق بىــر مۇھىــم ســوئالنى ئوتتۇرىغــا قويــدى: مۇســۇلمان دۆلەتلـەر شـەرقىي تۈركىسـتان ئۈچـۈن نېمىشـقا ئـاۋاز چىقىرالمايۋاتىـدۇ؟ بـۇ سـوئالغا خىتاينىـڭ رايـون ۋە دۇنيــاۋى ھەرىكەتلەندۈرگــۈچ كۈچىدىكــى ئېنېرگىيــە ۋە ســودا مۇناســىۋەتلىرىگە قــاراپ چىقىــش ئارقىلىــپ جــاۋاپ بەرگىلــى بولىــدۇ. شــەك – شۈبھىســىزكى، بــۇ ســوئالنىڭ جاۋابــى، خىتاينىــڭ قوشـنا بولغـان مۇسـۇلمان دۆلەتلەردىكـى ھۈكۈمەتلەرنـى قولغـا كەلتۈرگەندەك،ئـەرەب دۇنياسـىنى ۋە باشــقا مۇســۇلمان پائالىيەتچىلەرنىمــۇ كونتروللۇقىغــا ئالغانلىقىــدۇر. شــۇنداقلا شــەرقىي تۈركىســتاندا ئېلىـپ بېرىلىۋاتقـان زۇلۇمغـا قارشـى سـۈكۈتتە تۇرۇشـىدا ھـەر قايسـى دۆلەتلەرنىـڭ ئوخشـىمىغان سىياسـىي سـەۋەبلەر ۋە جۇغراپىيلىـك ئىسـتىراتېگىيىلىك قىيىنچىلىقـلار بـار.
داۋامىنى بۇ يەردىن كۆرۈڭ:
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى تور بېتىدىكى ماقالىلەرنى مەنبەسىنى ئەسكەرتمەستىن باشقا ھەرقانداق يەرگە كۆچۈرۈپ چاپلاشقا بولمايدۇ.
