نېيل توماس   2025-يىلى 4-ئىيۇن   ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى   گەرچە نۇرغۇن كىشىلەر 2012-يىلى نويابىردا شى جىنپىڭ كومپارتىيەنىڭ باش سېكرېتارى بولغاندىن بۇيان خىتاي سىياسىتى بىر كىشىلىك سەھنىگە ئايلاندى دەپ قارىسىمۇ، ئەمەلىيەت ئۇنىڭدىن كۆپ مۇرەككەپ. يېقىنقى سىگناللار ھوقۇق تەڭپۇڭلۇقىدا ئىنچىكە ئۆزگىرىشلەرنىڭ يۈز بېرىۋاتقانلىقىدىن دېرەك بەرمەكتە. گەرچە شى جىنپىڭ خىتاينىڭ مۇتلەقداۋامىنى ئوقۇش ›

  ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر 21-ئەسىرنىڭ ئالدىنقى چارىكىدە گېئوپولىتىكىلىق جەھەتتىن كۆرۈنەرلىك ئۆزگىرىشلەرگە دۇچ كەلدى. ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى بىر قۇتۇپلۇق دۇنيا قۇرۇلمىسىنىڭ تەۋرىشى بىلەن بىر ۋاقىتتا، خىتاي ۋە رۇسىيە قاتارلىق چوڭ دۆلەتلەرنىڭ ئۆز-ئارا يېقىنلىشىشى ۋە ئىستراتېگىيەلىك ھەمكارلىقىنىڭ كۈچىيىشىنىڭ يېڭى بىر قۇتۇپلىشىش ياكى گېئوپولىتىكىلىق گۇرۇھلىشىشنى شەكىللەندۈرۈۋاتقانلىقى توغرىسىدىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

  تەييارلىغۇچى: ئ‍ۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   قىسقىچە مەزمۇنى: بۇ ماقالە 21-ئەسىردىكى جۇغراپىيىۋى سىياسەتنىڭ مەركىزىگە جايلاشقان خىتاينىڭ، بىر تەرەپتىن دۇنيا سىستېمىسىغا قوشۇلۇش ۋە ئۇنى شەكىللەندۈرۈش يۆنىلىشىدىكى ئوچۇق-ئاشكارا ئىستراتېگىيەلىرى بىلەن، يەنە بىر تەرەپتىن لېنىنىست پارتىيە-دۆلەت قۇرۇلمىسىنىڭ تەبىئىتىدىن كېلىپ چىققان چوڭقۇر ئىچكى باشقۇرۇش كىرىزىسى ئوتتۇرىسىدىكى تۈپ جىددىيچىلىكنى ئانالىز قىلىدۇ.داۋامىنى ئوقۇش ›

    ھازىرلىغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت بۇ ماقالە ئاۋسترالىيەنىڭ داڭلىق، مۇستەقىل، پارتىيەسىز خەلقئارا سىياسەت ئانالىز مەركىزى بولغان لوۋى ئىنستىتۇتى (Lowy Institute) تەرىپىدىن 2025-يىلى ئىيۇندا ئېلان قىلىنغان «شى جىنپىڭ نەزىرىدىكى دۇنيا» (The World According to Xi Jinping) ناملىق مەخسۇس دوكلاتنى خۇلاسىلەش ۋە مۇھاكىمە قىلىش ئاساسىدا يېزىلدى. دوكلاتنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

      ھازىرلىغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت     نيۇيورك ۋاقىت گېزىتىدە 2025-يىلى 5-ئاينىڭ 29-كۈنى ئېلان قىلىنغان، داڭلىق مۇخبىر داۋىد پىئېرسون قەلەمگە ئالغان «خىتاينىڭ مەجبۇرىي ئەمگەك ئارقىلىق ئۇيغۇر كىملىكىنى ئۆزگەرتىش ۋە ئىستراتېگىيەلىك رايوننى كونترول قىلىش ئۇسۇلى» سەرلەۋھىلىك ماقالە، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان مەجبۇرىي ئەمگەكداۋامىنى ئوقۇش ›

    ئاپتور: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   5-ئاينىڭ 20-كۈنى خىتايدىكى بىر تور بېتىدە «سايرام كۆلىدە توي خېتى ئېلىشقا بولغان تەلەپ پارتلىدى» دېگەن مەزمۇندا بىر خەۋەر ئېلان قىلىندى. خەۋەرنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى مۇنداق:  « جۇڭگونىڭ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى سايرام كۆلى يېڭى توي خېتى ئېلىش ئۈچۈن مەشھۇر مۇھەببەتداۋامىنى ئوقۇش ›

  بۈگۈن، 2025 –يىلى 29-ماي، «نيۇ-يورك ۋاقىت گېزىتى»، «دەر شپىگېل» (Der Spiegel) ۋە خەلقئارا تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلغۇچى مۇخبىرلار بىرلەشمىسى (ICIJ) قاتارلىق دۇنيادىكى نوپۇزلۇق ئاخبارات ۋاسىتىلىرى خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى مەجبۇرىي ئەمگەك سىياسىتىگە ئائىت ئەتراپلىق، تەپسىلىي ۋە كونكرېت ئىسپاتلار بىلەن مۇئەييەنلەشتۈرۈلگەن يېڭى دوكلاتلارنى ئېلان قىلدى. بۇ يېقىنقى ئۆزگىرىشلەر، شەرقىي تۈركىستاندىكى ئۇيغۇرلار ۋەداۋامىنى ئوقۇش ›

«ئامېرىكا خىتايغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن يېڭى ئاسىيا ئىتتىپاقىغا موھتاج»مۇ؟   (مۇھاكىمە)   ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى  |  د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   بۇ مۇھاكىمە ئامېرىكانىڭ داڭلىق خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ژۇرنىلى «تاشقى سىياسەت» (Foreign Affairs) نىڭ 2025-يىلى 27-ماي سانىدا ئېلان قىلىنغان، ئېلى راتنېر (Ely Ratner) تەرىپىدىن يېزىلغان «تىنچ ئوكيان مۇداپىئە شەرتنامىسىنى تۈزۈشنىڭ زۆرۈرلۈكى: ئامېرىكاداۋامىنى ئوقۇش ›

      ئاپتور: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىر: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   يېقىندا خىتاينىڭ «جۇڭگو يېڭى خەۋەرلەر-شىنجاڭ»ناملىق تور بېتى بىلەن شىنخۇا. نېت ناملىق تور بەتلىرىدە بۈگۈر ناھىيەسىدە ئىككى مۇزېي ئېچىلغانلىقىغا دائىر خەۋەر ئېلان قىلىندى. خەۋەرنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى مۇنداق: « دۆلەت شىنجاڭدا مىللەتلەر بىرلىكى ۋە تارىخىي يىلتىزلارنى  تەكىتلەيدىغان ئىككى يېڭى مۇزېيداۋامىنى ئوقۇش ›

  ئاپتورى: د. ئادىلجان ئەرئۇيغۇر مۇھەررىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   بىز ھەممىمىز بىر نەرسىلەردىن شىكايەت قىلىمىز. ئەلۋەتتە، ئاللاھتىن شىكايەت قىلىش ھاشا مۇمكىن ئەمەس. ئەمما ھەر نەرسىدە بولغىنىدەك، شىكايەتتىمۇ ئورنىنى ۋە مىقدارىنى بىلىش كېرەك. جەمئىيىتىمىزدە شىكايەت شۇنچىلىك ئومۇملاشقانكى، ئۇ كۈندىلىك بىر ئادەت، بىر ئەنئەنىگە ئايلانغان. ھەتتا بىز شىكايەت قىلمايدىغانلارنى غەلىتە ھېسداۋامىنى ئوقۇش ›