ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى |  مۇھەررىر: دوكتور ئابدۇرېھىم دۆلەت   يەر شارىۋى سىياسىي تەرتىپنىڭ ئۆتكۈنچى باسقۇچىدا تۇرۇۋاتقان، ئامېرىكا بىلەن خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى چوڭ دۆلەتلەر رىقابىتىنىڭ بارغانسېرى كەسكىنلىشىۋاتقان بۈگۈنكى شارائىتتا، خىتاينىڭ خەلقئارا سىستېمىدىكى رولى ۋە تەسىر كۈچى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئاشماقتا. بېيجىڭ ھۆكۈمىتى ئۆزىنىڭ كۈچىيىۋاتقان ئىقتىسادىي، ھەربىي ۋە تېخنولوگىيەلىك ئىقتىدارىغا تايىنىپ، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەردەداۋامىنى ئوقۇش ›

      يازغۇچىلار: گرانت رۇملېي، ئارون ي. زېلىن ۋاشىنگتون يېقىن شەرق سىياسىتى تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى |  2025-يىلى 17-ئاپرېل تەرجىمە: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنىستىتۇتى | تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت   بىر تەرەپتىن ئۇيغۇر جەڭچىلىرى خەۋپىدىن ئەندىشە قىلغان، يەنە بىر تەرەپتىن سۈرىيە بىلەن سودا-ئىقتىسادىي مۇناسىۋەتلەرنى كېڭەيتىشنى كۆزلىگەن بېيجىڭ، دەمەشىقتىكى يېڭى سىياسىي رېئاللىققا تېزداۋامىنى ئوقۇش ›

( چوقان ۋەلىخانوف)   ئوتتۇرا ئاسىيادىن ئىبارەت بۇ زېمىن تاكى ھازىرغا قەدەر ئېچىلمىغان بىر سىر. گەرچە بۇ يەر رۇسىيە ۋە ئەنگلىيەدىن ئىبارەت ئىككى كۈچلۈك دۆلەتكە قوشنا بولسىمۇ، ئەمما ھەممە جەھەتتىن ياۋروپا ئىلىم ساھەسىگە نامەلۇمدۇر. ئىلمىي جەمىيىتىمىزنىڭ ئالىمى پ . پ . سېمېنوف (سېمېنوف تىيانشانىسكىي، 1827—-1914-يىللاردا ياشىغان، تۇنجى قېتىم تەڭرى تاغلىرىنى تەكشۈرۈپداۋامىنى ئوقۇش ›

  فەرھات ئىبراگىموۋ تەرىپىدىن 2022-يىلى مارت ئېيىدا ھەمەد بىن خەلىفە ئۇنىۋېرسىتېتى ئىسلام پەنلىرى فاكۇلتېتىغا سۇنۇلغان بۇ ماگىستىرلىق دىسسېرتاتسىيەسى، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ۋە كىشىلىك ھوقۇق ئەدەبىياتىدىكى مۇھىم بىر بوشلۇقنى تولدۇرىدۇ. تەتقىقات، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستان (رەسمىي نامى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى) رايونىدا ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلارغا ۋە باشقا تۈركىي تىللىق مۇسۇلمان جامائەتلەرگە قارشىداۋامىنى ئوقۇش ›

  ئەخلاقچى [1]ئومۇمەن، ئەخلاق ۋە ئەخلاقىيلىققا يۇقىرى قىممەت بېرىدىغان، ئەخلاقلىق بولۇشنى ھەممىدىن ئۈستۈن قويىدىغان، پىكىر ۋە ھەرىكەتلىرىدە، ئادەتتە ھەققىدە كۆپ سوئال قويمايدىغان ئەخلاق پىرىنسىپلىرىغا باغلىنىشقا ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلىدىغان ۋە ھاياتنى ئاساسەن ئاق-قارىدىن تەشكىل تاپقان دەپ قارايدىغان ئىدېئالىست، ياخشى نىيەتلىك كىشىلەرنى كۆرسىتىدۇ. ئىككىنچىدىن، ئەخلاقچى يەنە ئەخلاقنى مۇستەقىل پەن دەپ قارايدىغان، پەلسەپەنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

  داۋىد شامباۋ (David Shambaugh) –  2025 –يىلى 9-ئاپرېل   تەرجىمە: ئا. ئاقھۇن  |  تەھرىر: دوكتور ئابدۇرېھىم دۆلەت   جورج ۋاشىنگتون ئۇنىۋېرسىتېتى خىتاي سىياسەتلىرى پىروگراممىسىنىڭ مۇدىرى ۋە گاستون سىگۇر پىروفېسسورى، سىتانفورد ئۇنىۋېرسىتېتى خۇۋېر ئىنستىتۇتىنىڭ كۆزگە كۆرۈنگەن زىيارەتچى تەتقىقاتچىسى   ئىككىنچى ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ خىتاي سىياسىتىنى چۈشىنىش ھازىرغىچە خېلىلا مۈجمەل ھەم تەسداۋامىنى ئوقۇش ›

      ئەخلاق ئېپىستېمولوگىيەسى[1] ئەخلاقىي بىلىمنىڭ مۇمكىنچىلىكى، ئەخلاق ھۆكۈملەرنىڭ ماھىيىتى، بىلىش قىممىتى ۋە ئېپىستېمولوگىيەسى قاتارلىقلار ئۈستىدە ئىزدىنىش ئېلىپ بارىدىغان ئېپىستېمولوگىيە تارمىقىدۇر. ئەخلاق ئېپىستېمولوگىيەسىدىكى ئەڭ ئاساسلىق قارمۇ-قارشىلىق رېئالىزم بىلەن ئانتى-رېئالىزم ۋە بىلىش نەزەرىيىسى بىلەن ئانتى-بىلىش نەزەرىيەسى ئارىسىدىكى قارمۇ-قارشىلىقتۇر. ھەقىقەتەنمۇ ئەخلاقىي ھۆكۈملەرنىڭ مەلۇم پاكىتلار ۋە خۇسۇسىيەتلەرگە مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكى قارىشى، بۇ ھۆكۈملەرنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

    ئەخلاق تەربىيەسى[1] شەخسنىڭ ئەخلاقىي ئېڭىنى يېتىلدۈرۈش ۋە جەمئىيەتنىڭ ئورتاق ئەخلاق نورمىلىرىنى ئۆگىنىش جەريانىدۇر. بۇ جەريان پەقەت شەخسىي ئەخلاق ۋە قەدىرىيەت سىستېمىسىنىڭ شەكىللىنىشىگىلا تۆھپە قوشۇپ قالماي، يەنە شەخسنىڭ ئۆزى ياشاۋاتقان جەمئىيەتكە ماسلىشىشىغا ياردەم قىلىدۇ. ئەخلاق تەربىيەسى پەلسەپىۋى ئاساسلىرى ۋە ئېقىملىرى جەھەتتە ئۇزۇن تارىخقا ئىگە بولۇپ، بولۇپمۇ قەدىمكى گرېتسىيە دەۋرىدىنداۋامىنى ئوقۇش ›

  ئەخلاقىي تۇيغۇ نەزەرىيەسى[1]  18-ئەسىر ئىنگلىز ئەخلاق پەلسەپەسىدە   شافتېسبۇرى ۋە خاچېسون [2] قاتارلىقلار تەرىپىدىن ئوتتۇرىغا قويۇلغان بولۇپ، ئىنساندا توغرا-خاتانى پەرقلەندۈرىدىغان ئەخلاقىي پرىنسىپنىڭ بارلىقى ھەققىدىكى قاراشتۇر. توماس خوببېس ئەخلاق بىلەن شەخسىي مەنپەئەتنىڭ مۇناسىۋىتىنى جازا ئارقىلىق چۈشەندۈرگەن. لېكىن 18-ئەسىردىكى ئىنگلىز پەيلاسوپلىرى بۇ قاراشتىكى مەسىلىلەرنى كۆرسىتىپ ئۆتكەن. ئۇلارنىڭ قارىشىچە، ئەگەر بىرى ئەخلاقسىز قىلمىشداۋامىنى ئوقۇش ›

    بۇ ئۇقۇم ياخشى ياكى توغرا دەپ سۈپەتلىنىدىغان، پەزىلەتلىك، ئادىل دەپ قوبۇل قىلىنىدىغان ئىنسان ھەرىكەتلىرىگە قارىتىلغان بولۇپ، ئاساسىي قەدرىيەتلەر تەرىپىدىن يېتەكلىنىدىغان ياكى باشقىلارغا بۇ قەدىرىيەتلەر بىلەن تەسىر كۆرسىتەلەيدىغان، باھالاش ۋە ھۆكۈم چىقىرىش ئىقتىدارى ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان سۈپەت بولۇپ، ئەخلاق قائىدىلىرىگە ئۇيغۇن، ئەخلاق جەھەتتىن ياخشى بولغان ھەرىكەت ياكى كىشىنىڭ خاراكتېرىگە بېرىلگەنداۋامىنى ئوقۇش ›