تەييارلىغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى
تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت
بۇ ماقالە سىتانفورد ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پىروفېسسورى، ئامېرىكىنىڭ رۇسىيەدە تۇرۇشلۇق سابىق باش ئەلچىسى مايكول ماكفاۋل (Michael McFaul) ۋە سىتانفورد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىران تەتقىقات مەركىزىنىڭ مۇدىرى ئابباس مىلانىي (Abbas Milani) تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ، 2025-يىلى 7-ئاينىڭ 25-كۈنى «تاشقى مۇناسىۋەتلەر» (Foreign Relations) ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان. بۇ ئەسەر رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋىلادىمىر پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى تەسىر كۈچىنىڭ يېقىنقى يىللاردا قانداق قىلىپ كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئۆرلىگەنلىكىنى، ئەمما كېيىنكى 20 ئاي ئىچىدە يۈز بەرگەن بىر قاتار كىرىزىسلاردا، بولۇپمۇ سۈرىيەدىكى ئەسەد ھاكىمىيىتىنىڭ گۇمران بولۇشى ۋە ئىراننىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىگە قىلىنغان ھۇجۇملاردا ئۆز ئىتتىپاقداشلىرىنى قوغداشتىكى ئاجىزلىقى ۋە ئىرادىسىزلىكى سەۋەبىدىن بۇ تەسىرنىڭ قانداق قىلىپ پۈتۈنلەي يىمىرىلگەنلىكىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىدۇ.
ماقالىنىڭ ئەھمىيىتى شۇكى، ئۇ رۇسىيەنىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى مەغلۇبىيىتىنى پەقەت رايون خاراكتېرلىك بىر ۋەقە دەپ قارىماستىن، بەلكى بۇنىڭ خىتاي ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم بىر ساۋاق ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. يازغۇچىلارنىڭ قارىشىچە، رۇسىيەنىڭ كىرىزىس پەيتىدە ئۆز ھەمكارلاشقۇچىلىرىنى تاشلىۋېتىشى، كەلگۈسىدە تەيۋەن مەسىلىسىگە ئوخشاش بىر توقۇنۇش يۈز بەرگەندە، بېيجىڭنىڭ موسكۋاغا تايىنىپ قالالمايدىغانلىقىنى، رۇسىيەنىڭ پەقەت «ياخشى كۈنلەردىكى دوست» ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بۇ ئەسەر ئامېرىكىنىڭ تاشقى سىياسىتىگىمۇ يۆنىلىش كۆرسىتىپ، رۇسىيەنى خىتايدىن ئايرىشقا ئۇرۇنۇشنىڭ پايدىسىز ۋە رېئاللىققا ئۇيغۇن ئەمەس بىر ئىستراتېگىيە ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.
كىرىش: پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتە قەد كۆتۈرۈشى ۋە يىمىرىلىشى
بىر نەچچە يىل ئىلگىرى، پىرېزىدېنت ۋىلادىمىر پۇتىن موسكۋانىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئون يىللاپ داۋاملاشقان ئاجىزلاشقان تەسىرىنى قايتىدىن تىكلىگەندەك قىلاتتى. پۇتىن رۇسىيەنىڭ ئۇزۇن يىللىق ئىتتىپاقداشلىرى بولغان ئىران ۋە سۈرىيە بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى چوڭقۇرلاشتۇرۇش بىلەن بىرگە، ئىسرائىلىيە ۋە ئەرەب مۇستەبىت دۆلەتلىرى بىلەن تېخىمۇ يېقىن مۇناسىۋەت ئورنىتىپ، ئۆزىنىڭ ئەمەلىيەتچىل رېئالىزم سىياسىتىنى نامايان قىلدى. بۇ ئىستراتېگىيە رايوندىكى نۇرغۇن دۆلەتلەر ئۈچۈن ئامېرىكىنىڭ دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈشتىكى «ساددا ۋە مۇقىمسىزلاشتۇرغۇچى» سىياسىتىگە قارىغاندا تېخىمۇ راھەت بىر تاللاش بولۇپ كۆرۈندى. بۇنىڭ نەتىجىسىدە رۇسىيە رايوندا ئامېرىكىغا قارشى تۇرىدىغان مۇھىم بىر كۈچكە ئايلاندى. بۇنىڭ پايدىسى 2022-يىلى رۇسىيە ئۇكرائىناغا كەڭ كۆلەملىك تاجاۋۇز قىلغاندا ئوتتۇرا شەرقتىكى دۆلەتلەرنىڭ بۇ ئىشقا سۈكۈت قىلىشى بىلەن روشەن نامايان بولدى، ھەتتا ئامېرىكىنىڭ يېقىن ئىتتىپاقدىشى بولغان ئىسرائىلىيەمۇ رۇسىيەنى ئەيىبلىمىدى.
ئەمما يېقىنقى 20 ئاي ئىچىدە رۇسىيەنىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئورنى پۈتۈنلەي گۇمران بولدى. ئىسرائىلىيەنىڭ 2023-يىلى 7-ئۆكتەبىردىكى خاماس ھۇجۇمىغا قايتۇرغان جاۋابى، رۇسىيە بىلەن يېقىن مۇناسىۋەت ئورناتقان ۋە ئىران قوللايدىغان «قارشىلىق كۆرسىتىش ئوقى» دەپ ئاتالغان تورنى ۋەيران قىلدى. رۇسىيەنىڭ ئۇزۇن يىللىق قىممەتلىك ئىتتىپاقدىشى بولغان سۈرىيەدىكى ئەسەد ھاكىمىيىتى كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان دەرىجىدە تېز يىمىرىلدى. ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيەنىڭ ئىراننىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى رۇسىيەنىڭ رايوندىكى ئەڭ مۇھىم ئىتتىپاقدىشىنى ئېغىر دەرىجىدە ئاجىزلاشتۇردى. نەتىجىدە، رۇسىيەنىڭ رايوندا «بىخەتەرلىكنىڭ كاپالەتچىسى ۋە ھامىيسى» دېگەن نام-شۆھرىتى ۋەيران بولدى. موسكۋا ئەمدى يېڭىدىن شەكىللىنىۋاتقان ئوتتۇرا شەرق ئۈچۈن زۆرۈر بولماي قالدى. بۇ مەغلۇبىيەتلەرنىڭ ئەكس ساداسى ئوتتۇرا شەرقتىن ھالقىپ كېتىدۇ. مەيلى پۇتىننىڭ مەقسەتلىك ھالدا ئارىلىشىشنى خالىمىغانلىقىدىن بولسۇن ياكى كىرېمىل سارىيىنىڭ ئارىلىشىشقا قۇدرىتى يەتمىگەنلىكىدىن بولسۇن، رۇسىيەنىڭ ئۆز ھەمكارلاشقۇچىلىرىنى تاشلىۋېتىشى شى جىنپىڭ ۋە خىتاي كومپارتىيەسى ئۈچۈن بىر ساۋاق بولۇشى كېرەك: كىرىزىس پەيتىدە رۇسىيە ئىشەنچلىك ئىتتىپاقداش بولالمايدۇ.
دەمەشق يولى: رۇسىيەنىڭ ئوتتۇرا شەرققە قايتىشى
1991-يىلى سوۋېت ئىتتىپاقى پارچىلانغاندىن كېيىن، رۇسىيە ئوتتۇرا شەرقتىكى ئاساسلىق خەلقئارالىق ئاكتىيور بولۇشتىن توختىدى. پىرېزىدېنت بورىس يېلتسىن دىققىتىنى دېموكراتلىشىۋاتقان رۇسىيەنى غەربكە يۈزلەندۈرۈشكە مەركەزلەشتۈرۈپ، ئامېرىكىنىڭ ئىران ۋە سۈرىيەگە ئوخشاش مۇستەبىت رەقىبلىرى بىلەن بولغان سوۋېت دەۋرىدىكى مۇناسىۋەتلەرنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن كۆپ كۈچ ياكى بايلىق سەرپ قىلمىدى. پۇتىن 2000-يىلى پىرېزىدېنت بولغاندىن كېيىن، موسكۋانىڭ ئوتتۇرا شەرققە سەل قاراش سىياسىتىنى تەدرىجىي ئاخىرلاشتۇردى. 11-سېنتەبىر ۋەقەسىدىن كېيىن، ئۇ ئامېرىكا پىرېزىدېنتى جورج بۇشنىڭ «يەرشارى تېررورلۇققا قارشى تۇرۇش ئۇرۇشى»نى تېزلىكتە قوللىدى. ھەتتا 2003-يىلى ئىراق ھۆكۈمرانى سادام ھۈسەيىننىڭ رۇسىيە بىلەن بولغان يېقىن مۇناسىۋىتى سەۋەبىدىن بۇش بىلەن ئىراققا تاجاۋۇز قىلىش مەسىلىسىدە ئىختىلاپلاشقان بولسىمۇ، پۇتىن ئورتاق مەنپەئەتتىكى مەسىلىلەردە، بولۇپمۇ ئىراننىڭ يادرو قورالىغا ئېرىشىشىنى رەت قىلىشتا ۋاشىنگتون بىلەن ھەمكارلىشىشنى داۋاملاشتۇردى.
2011-يىلدىكى «ئەرەب باھارى» پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرق سىياسىتى ئۈچۈن بۇرۇلۇش نۇقتىسى بولدى. ئامېرىكا ۋە ياۋروپا رەھبەرلىرى رايوندا مۇستەبىت ھاكىمىيەتلەرنىڭ يىقىلىشىنى تەبرىكلەۋاتقاندا، پۇتىن نامايىشلارغا باشقىچە نەزەر بىلەن قارىدى. ئۇ غەرب رەھبەرلىرى بىلەن بولغان ئۇچرىشىشلاردا ئەرەب دۇنياسىدىكى مۇستەبىتلىكنىڭ يىمىرىلىشىنىڭ ئىچكى ئۇرۇش، ئەسەبىيلەرنىڭ كۈچىيىشى ۋە تېررورچىلارنىڭ جۈرئەتلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقىنى ئاگاھلاندۇردى. ئۇنىڭ مۇقىملىققا بولغان ئەندىشىسى ئوتتۇرا شەرقتىكى پادىشاھلاردا ئاكتىپ ئىنكاس قوزغىدى. شۇ يىلى رۇسىيەدىمۇ مۇستەبىتلىككە قارشى كەڭ كۆلەملىك ھەرىكەت پارتلىدى. پۇتىن بۇ نامايىشلارنى ئامېرىكا قۇتراتقۇلۇق قىلدى دەپ ئەيىبلىدى. بۇ ۋەقەلەر پۇتىننى ئامېرىكا بىلەن ھەمكارلىشىشتىن يىراقلاشتۇرۇپ، ئۇنىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى تاشقى سىياسىتىگە زور تەسىر كۆرسەتتى. پۇتىن بۇ پۇرسەتتىن پايدىلىنىپ ئىسرائىلىيە ۋە ئەرەب پادىشاھلىقلىرى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى چوڭقۇرلاشتۇردى، شۇنداقلا 2013-يىلى ھەربىي ئۆزگىرىش ئارقىلىق ھاكىمىيەتنى ئىگىلىگەن مىسىرنىڭ مۇستەبىت رەھبىرى ئابدۇلفەتتاھ سىسى بىلەنمۇ يېقىن مۇناسىۋەت ئورناتتى.
بارلىق مۇستەبىتلەرنىڭ دوستى
پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى تەسىرىنى كېڭەيتىش ھەرىكىتى دەسلەپتە نەتىجە بەردى. 2022-يىلى رۇسىيە ئۇكرائىناغا تاجاۋۇز قىلغاندىن كېيىن، ئىران بۇ ھەرىكەتنى قوللاش ئۈچۈن مىڭلىغان ئەجەللىك «شاھەد» ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلىرىنى تەمىنلىدى. ئەرەب پادىشاھلىقلىرى ب د ت دا رۇسىيەنى ئەيىبلىگەن بېلەت تاشلاشتا ئۆزىنى چەتكە ئالدى ۋە خەلقئارالىق جازا ئىتتىپاقىغا قوشۇلمىدى. ھەتتا ئىسرائىلىيەمۇ تاجاۋۇزچىلىقنى ئەيىبلەشتىن ئۆزىنى قاچۇردى. 2015-يىلى سۈرىيەدىكى ئەسەد ھاكىمىيىتى ئاغدۇرۇلۇش گىردابىغا بېرىپ قالغاندا، پۇتىن رۇسىيە ھاۋا ئارمىيەسىنى ئەۋەتىپ، سۈرىيە، ئىران ۋە ھىزبۇللاھنىڭ قۇرۇقلۇق ئارمىيەسىنى قوللاپ، سۈرىيەلىك مۇستەبىتكە يەنە توققۇز يىل ھاكىمىيەت يۈرگۈزۈش پۇرسىتى يارىتىپ بەردى. بۇنىڭ بەدىلىگە ئەسەد رۇسىيەگە تارتۇس دېڭىز ئارمىيە بازىسى ۋە ھمېيمىم ھاۋا ئارمىيە بازىسىدىن داۋاملىق پايدىلىنىش ھوقۇقىنى بەردى.
پۇتىننىڭ سۈرىيەگە ھەربىي ئارىلىشىشى رۇسىيەنىڭ «ھەل قىلغۇچ ۋە ئىشەنچلىك ھەمكارلاشقۇچى» دېگەن ئوبرازىنى يۇقىرى كۆتۈردى. ئامېرىكىغا ئوخشىمايدىغىنى، رۇسىيە رايوندىكى مۇستەبىتلەرنى ھەرگىز دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق ھەققىدىكى نۇتۇقلار بىلەن ئەيىبلىمىدى ھەمدە قورال-ياراغ ئاقتۇرۇشنى داۋاملاشتۇردى. «ئەرەب باھارى»دىن كېيىنكى يىللاردا رۇسىيەنىڭ ئوتتۇرا شەرققە قورال-ياراغ ئېكسپورتى كۆپىيىپ، سىسى ھاكىمىيىتىدىكى مىسىر، ھەتتا شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى ئىتتىپاقدىشى بولغان تۈركىيەگىمۇ S-400 ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسىنى سېتىپ بەردى.
ھەممە يەردە بىرلا ۋاقىتتا يۈز بەرگەن ۋەقەلەر: رۇسىيەنىڭ چېكىنىشى
2023-يىلى 7-ئۆكتەبىر خاماسئىسرائىلىيەگە ھۇجۇم قىلغاندىن كېيىن، پۇتىننىڭ ئىستراتېگىيەسى پارچىلىنىشقا باشلىدى. ئىسرائىلىيە بۇنىڭغا جاۋابەن غەززەدىكى خاماسقا، ئاندىن لىۋاندىكى ھىزبۇللاھقا قارشى چوڭ ھەربىي ھەرىكەتلەرنى قوزغاپ، ھەر ئىككى گۇرۇپپىنىڭ رەھبەرلىك قاتلىمى ۋە قوماندانلىق قۇرۇلمىسىنى ۋەيران قىلدى. پۇتىن توقۇنۇشتا بىر تەرەپتە تۇرۇشتىن ئۆزىنى قاچۇرۇپ، خاماس بىلەن ئىسرائىلىيە ئوتتۇرىسىدا ۋاسىتىچىلىك قىلىشنى تەكلىپ قىلدى، ئەمما خاماسياكى ھىزبۇللاھقا ھېچقانداق ماھىيەتلىك ياردەم بەرمىدى.
ئاندىن، 2024-يىلى دېكابىردا ئەسەد ھاكىمىيىتى يىمىرىلدى. رۇسىيەنىڭ ئون يىللاپ داۋاملاشقان بۇ ھاكىمىيەتنى قوللاشقا سالغان سېلىنمىسى بىر نەچچە كۈن ئىچىدە يوققا چىقتى. پۇتىن ئەسەد ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىگە رۇسىيەدە سىياسىي پاناھلىق بەردى، ئەمما قوزغىلاڭچى كۈچلەر دەمەشقنى ئىگىلىگەندە ھېچقانداق قارشىلىق كۆرسەتمىدى. ئۇنىڭ ئارىلىشالماسلىقى پۈتۈن رايوندا ئەكس سادا قوزغىدى. ئىران ئىسلام ئىنقىلابى مۇھاپىزەتچىلەر قىسمى (IRGC) بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئاخبارات ۋاسىتىلىرى رۇسىيەنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ئورتاق ھەمكارلاشقۇچىسىنى قۇتقۇزالمىغانلىقىدىن ئوچۇق-ئاشكارا شىكايەت قىلدى.
2025-يىلى 6-ئايدا ئىسرائىلىيە ۋە ئامېرىكا قوراللىق كۈچلىرى ئىراننىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىنى بومباردىمان قىلغاندا، رۇسىيە ئوتتۇرا شەرقتە تېخىمۇ ئېغىر بىر ئابرۇي زەربىسىگە ئۇچرىدى. ئامېرىكا فوردوۋ ئورنىغا ھۇجۇم قىلغاندىن كېيىن، ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئاراقچى موسكۋاغا بېرىپ ياردەم سورىدى. گەرچە ئىران رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنا ئۇرۇشىغا بىۋاسىتە ھەربىي ياردەم بېرىشنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقان بولسىمۇ، پۇتىن ئامېرىكىنى ئەيىبلەيدىغان ئۆزىگە خاس نۇتۇقلىرىنى سۆزلەشتىن باشقا، ئوتتۇرا شەرقتىكى ئەڭ قەيسەر ئىتتىپاقدىشىغا ھېچقانداق يېڭى ھەربىي ياردەم بەرمىدى.
قورقۇنچ ۋە نەپرەت: رايوندىكى ئىنكاسلار
ئوتتۇرا شەرقتىكى رەھبەرلەر ۋە جەمئىيەتلەر رۇسىيەنىڭ ھەرىكەتسىزلىكى ۋە پەرۋاسىزلىقىغا دىققەت قىلدى. ئىران ئىچىدىكى ئىنكاس ئالاھىدە كەسكىن بولدى. ئالىي رەھبەر خامانەيى ھەمىشە موسكۋاغا سادىق بولۇپ كەلگەن، ئەمما ھازىر ئۇنىڭ ئورنى ئاجىزلىغانلىقتىن، ئۇنىڭ رۇسىيەنى قۇچاقلاش سىياسىتىگە بولغان تەنقىدلەر كۈچەيدى. بىر قىسىم ئىرانلىق ئوبزورچىلار ھازىر پۇتىننى 1-ئايدا تېھران بىلەن موسكۋا ئىمزالىغان «كەڭ دائىرىلىك ئىستراتېگىيەلىك ھەمكارلىق شەرتنامىسى»گە ئۆز-ئارا مۇداپىئە ماددىسىنى كىرگۈزۈشنى رەت قىلغانلىقى ئۈچۈن ئوچۇق-ئاشكارا ئەيىبلىمەكتە. باشقا ئاۋازلار، جۈملىدىن ئىران پارلامېنتىنىڭ سابىق مۇئاۋىن باشلىقى ئەلى مۇتاھھارى، رۇسىيەنىڭ ئىرانغا S-400 باشقۇرۇلىدىغان بومبا مۇداپىئە سىستېمىسىنى يەتكۈزۈپ بېرىشنى كېچىكتۈرگەنلىكىنى تەنقىد قىلدى.
ئىسرائىلىيەنىڭ رۇسىيەگە بولغان پوزىتسىيىسىمۇ ئۆزگەردى. ھازىر ترامپ ئاقسارايدا قايتىدىن ھاكىمىيەت يۈرگۈزۈۋاتقان ئەھۋالدا، نېتانياخۇنىڭ پۇتىن ۋە ئاجىزلاشقان رۇسىيە بىلەن يېقىن مۇناسىۋەتتە تۇرۇش زۆرۈرىيىتى ئازايدى. سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ رەسمىي ئىنكاسى تەمكىن بولدى. ئەمما كۆزدىن يىراق جايلاردا، شاھزادە مۇھەممەد بىن سالمان ئىراننىڭ يادرو پىلانىنىڭ كەينىگە سۈرۈلگەنلىكىدىن ۋە تېھراننىڭ ھەربىي كۈچىنىڭ ئىسرائىلىيە ياكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ئېغىر زىيان سالالمىغانلىقىدىن خۇشال بولدى. پۇتىننىڭ رايوندىكى ۋەقەلەرگە تەسىر كۆرسىتەلمەسلىكى شاھزادە مۇھەممەد بىن سالماننى ئامېرىكا، خىتاي ۋە رۇسىيە ئوتتۇرىسىدىكى ئىنچىكە تەڭپۇڭلاشتۇرۇلغان سىياسىتىنى قايتا ئويلىنىشقا مەجبۇر قىلىشى مۇمكىن.
ماڭا تايانسىڭىز بولمايدۇ: خىتاي ۋە ئامېرىكا ئۈچۈن ساۋاقلار
پۇتىننىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ھەمكارلاشقۇچىلىرىغا ياردەم قىلماسلىق قارارى بېيجىڭدىكى رەھبەرلەرگە خىتاي بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا تەيۋەن مەسىلىسىدە ئۇرۇش يۈز بەرگەن تەقدىردە، رۇسىيەنىڭ ئىتتىپاقداش سۈپىتىدىكى قىممىتى ھەققىدە ئېنىق بىر ئۇچۇر بېرىشى كېرەك. رۇسىيەنىڭ ئەڭ ئېھتىياجلىق پەيتتە ئىران ھاكىمىيىتىنى قوللاشنى رەت قىلىشىدىن قارىغاندا، ئەگەر بېيجىڭ ئۆزىنىڭ كىرىزىسلىق پەيتىگە دۇچ كەلسە، رۇسىيە ئۇنىڭغا كۆپ ياردەم قىلمايدۇ. ئەگەر ئاسىيادا بىر توقۇنۇش يۈز بەرسە، پۇتىننىڭ قوللىشى خىتاينى نېفىت ۋە تەبىئىي گاز بىلەن تەمىنلەشنى داۋاملاشتۇرۇش بىلەنلا چەكلىنىدۇ. خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يى ياۋروپا رەھبەرلىرى بىلەن كۆرۈشكەندە ئوچۇق-ئاشكارا ئېيتقاندەك، رۇسىيە ئۇكرائىنادا ئۇرۇش قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇپ، ئامېرىكىنىڭ بايلىقى ۋە دىققىتىنى ئاسىيادىن باشقا يەرگە بۇرىسىلا، خىتاي ئۈچۈن قىممەتلىك بولىدۇ. ئەمما ئۇنىڭدىن باشقا ھېچنېمىگە تايانغىلى بولمايدۇ.
ترامپ ھۆكۈمىتىمۇ ئوخشاش خۇلاسىنى چىقىرىشى كېرەك. بەزى تەھلىلچىلەر ئامېرىكا بېيجىڭنى چەكلەشكە ياردەم بېرىش ئۈچۈن رۇسىيەنى خىتايدىن ئايرىپ چىقىشى كېرەك، يەنى «كىسسىنگېرغا قارشى» سىياسەت يۈرگۈزۈشى كېرەك دەپ قارىغان. بۇ ھەرىكەت ئەينى ۋاقىتتا خاتا بىر خاتالىق بولاتتى، بۈگۈن تېخىمۇ ناچار بولىدۇ. پۇتىن رۇسىيەنىڭ ھەتتا موسكۋا بىلەن ئۇزۇن يىللىق مۇناسىۋىتى بار مۇستەبىت ھاكىمىيەتلەرگىمۇ ئىشەنچسىز ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى. شۇڭا ترامپ پۇتىنغا قانداقلا مۇئامىلە قىلىشنى قارار قىلسۇن، موسكۋانى بېيجىڭدىن ئايرىش نىشانىدىن ۋاز كېچىشى كېرەك. موسكۋانىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئىستراتېگىيەسىنىڭ دەسلەپكى مۇۋەپپەقىيىتى بىر ۋاقىتلار رۇسىيەنىڭ قىممەتلىك بىر گېئوپولىتىكىلىق ھەمكارلاشقۇچى بولالايدىغانلىقىنى كۆرسەتكەن. ئەمما ئۇنىڭ ئاخىرىدا بۇنداق تولۇق مەغلۇپ بولۇشى ترامپ ۋە باشقىلارنى ئۇنىڭ مېمارىنى قۇچاقلاشتىن ۋاز كەچۈرۈشى كېرەك.
ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى تور بېتىدىكى ماقالىلەرنى مەنبەسىنى ئەسكەرتمەستىن باشقا ھەرقانداق يەرگە كۆچۈرۈپ چاپلاشقا بولمايدۇ.
