مەھمەت ئالى بۈيۈككارا ئىسلام دۇنياسىنىڭ گۈللىنىش دەۋرىدىن ئاجىزلىشىشقا قاراپ يۈزلەنگەن مەزگىلى ئادەتتە 18 – ئەسىرنىڭ ئىككىنچى يېرىمىدىن باشلىنىدۇ، دەپ قارىلىدۇ. خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر، ئىقتىساد، مائارىپ ۋە بىلىم قاتارلىق ساھەلەردە غەرب دۇنياسى ئالدىدا ئاجىزلىشىشقا باشلىغان ئىسلام ئۈممىتىنى ۋە ئۈممەت ئىلكىدە تۇتقان سىياسىي ھاكىمىيەت ۋە ئاپپاراتلارنى تارىختىكى ئۇ ھەيۋەتلىك دەۋرلىرىگە قايتۇرۇش، پەقەت بولمىغانداداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەخلاقسىز دىندار ياكى ئەخلاقلىق دىنسىز بولامدۇ؟ بايتاش بەزىلىرىمىزنىڭ ئېغىزىدىن «دىندار تۇرۇپ  قىلغان ئەخلاقسىزلىقىغا قارىمامسىلەر؟ موللامنىڭ دېگىنىنى قىل، قىلغىنىنى قىلما، قاراڭلار ئاۋۇ دىنسىز تۇرۇپ تولىمۇ ئەخلاقلىقكەن»دەيدىغان ئەخلاققا ئالاقىدار زارلىنىشلارنى ۋە گەپلەرنى ئاڭلاپ تۇرىمىز. بۇ قارىماققا ئوبىيكتىپ رىئاللىقا ئاساسەن چىقىرىلغان يەكۈندەك قىلسىمۇ،لېكىن يۈزەكىلىكتىن خالىي ئەمەس. مەسىلىنىڭ تېگى، مۇنداقچە قىلىپ ئېيتقاندا ماھىيىتىنى چۈشىنىپداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەلى ئىززەتېبگوچ دىنىي ۋە ئەخلاقىي ئىسلاھاتلارنى تەكىتلەش ئىسلام تۈزۈمىنىڭ ئىسلام ھاكىمىيىتى ئەمەلگە ئاشماي تۇرۇپ بەرپا قىلىنىشىدىن دېرەك بەرمەيدۇ ياكى بۇ شەكىلدە ئىزاھلاشقا قەتئىي بولمايدۇ. دىنىي ۋە ئەخلاقىي ئىسلاھاتلارنى تەكىتلەش يولىمىزنىڭ ھەرىكەت نۇقتىسىنى ھاكىمىيەتنى قولغا كىرگۈزۈش بىلەن باشلاش ئەمەس، بەلكى ئىنسانلارنىڭ كۆڭلىنى ئۇتۇش ئىكەنلىكىگە، ئىسلامنىڭ قايتىدىن جانلىنىشى ئەڭ دەسلەپ تەلىم-تەربىيە ساھەسىدىنداۋامىنى ئوقۇش ›

   ئەلى ئىززەتبېگوۋىچ ئىسلام تۈزۈمى دىنىي، ئىجتىمائىي ۋە سىياسىي سىستېمىنىڭ بىرلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئىسلام تۈزۈمىنى بەرپا قىلىش ئۈچۈن دىنىي ئىسلاھات ياكى سىياسىي ئىنقىلاب ئېلىپ بېرىش كېرەكمۇ قانداق؟ بۇ سوئالنىڭ جاۋابى مۇنداق: ئىسلام تۈزۈمىدىن دىنىي ئىنقىلاب ۋۇجۇدقا چىقماي تۇرۇپ سۆز ئاچقىلى بولمايدۇ. بۇنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك ۋە ئادداققىچە داۋاملاشتۇرۇلۇشى سىياسىي ئىنقىلابقا بىۋاسىتە مۇناسىۋەتلىك. ئىسلامنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەلى ئىززەتبېگوۋىچ شەخس بىلەن جەمئىيەت ۋە ئىنسان بىلەن ئىنسان ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتلەرنى تەڭشەيدىغان ۋە تەرتىبكە سالىدىغان ئۆزگەرمەس ئىسلامىي پىرىنسىپلار مەۋجۇت. بىراق ئۆزگەرمەس ۋە ئەبەدىي بولغان ھېچقانداق بىر سىياسىي، ئىجتىمائىي ئىسلامىي ئامىللار مەۋجۇت ئەمەس. ئىسلامىي مەنبەلەردە بۇنىڭغا ئوخشاش بىر تۈزۈمنى ئۇچراتقىلى بولمايدۇ.  مۇسۇلمانلارنىڭ قايسى خىل ئىشلەپچىقىرىش شەكلىدىن پايدىلىنىش، جەمئىيەتنى تەرتىبكە سېلىش ۋەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئەلى ئىززەتبېگوۋىچ دىنىي تەلىماتلارنىڭ تەرەققىي قىلىشىدا بۇرۇلۇش نۇقتىسى بولغان بۇ مەسىلىدە ئىسلام باشقا دىن، ئىدىئولوگىيە ۋە ھايات پەلەسەپىلىرىدىن پەرقلىق. چۈنكى خاسلىققا ئىگە ئىسلام پەلەسەپىسى، يېڭىچە نۇقتىئىينەزەر، يېڭىچە دۇنيا قاراش ئوتتۇرىغا چىقتى. مەزكۇر پەلسەپىنىڭ ماھىيىتى تاشقى ۋە ئىچكى، ئەخلاقىي ۋە ئىجتىمائىي، ماددى ۋە مەنىۋى  ھاياتنىڭ تۇرمۇشتا تەڭ تەدبىقلىنىشىنى ۋە مەۋجۇت بولۇشىنىداۋامىنى ئوقۇش ›

خەلقىمىزنىڭ ئىسلام تۈزۈمى ھەققىدىكى چۈشەنچىسى بىلەن مەزكۇر ئىبارىنىڭ ئەسلىدىكى مەنىسى نېمە؟ ئىسلام تۈزۈمىنىڭ ئەڭ ئىخچام ئېنىقلىمىسى تۆۋەندىكىچە: دىن ۋە قانۇن، تەربىيە ۋە كۈچ، غايە ۋە مەنپەئەت، مەنىۋى جەمئىيەت ۋە دۆلەت، خالىسانىلىق ۋە مەجبۇرلاش قاتارلىقلارنىڭ بىرلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ئامىللارنىڭ بىرلەشمىسى بولغان ئىسلام تۈزۈمى ئىككى نەرسىنى تەشەببۇس قىلىدۇ. ئىسلامىي جەمئىيەت ۋە ئىسلامىيداۋامىنى ئوقۇش ›

مۇسۇلمانلارنىڭ ئارقىدا قېلىشى  مۇسۇلمانلارنىڭ ئىزىدا دەسسەپ يۈرۈشىدىن، بېقىندىلىقتىن، نامراتلىقتىن ۋە قالاقلىقتىن قۇتۇلۇپ چىقىشىنى خالامدۇق؟ يېڭىچە ۋە مۇستەھكەم قەدەملەر بىلەن غۇرۇرنىڭ ۋە ھەقنىڭ يولىدا، ئۆز تەقدىرىنىڭ خوجاينىغا ئايلىنىشىنى خالامدۇق؟ ئەخلاق،ئادالەت، ھەققانىيەت، داھىلىق ۋە جاسارەتنىڭ مەنبەلىرىنىڭ جىمى كۈچى بىلەن قايتىدىن نامايەن بولۇشىنى خالامدۇق؟ ئۇنداق بولسا، بۇ نىشانغا يەتكۈزىدىغان يولنى ئېنىق بېكىتىۋالايلى: شەخسى،داۋامىنى ئوقۇش ›

بوسنا خەلقىنىڭ تارىخىي بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى ۋە يىلتىزى پۈتۈنلەي كېسىۋېتلىگەن ئىدى. فاشىزىمدىن كېيىن كوممۇنىزىم دولقۇنى يېتىپ كېلىشى بىلەن تەڭ، ئىسلامغا تەۋە ھەر قانداق نەرسە يوق قىلىنىشقا باشلاندى. جازالاندۇرۇشتىن تارتىپ مۇكاپاتقىچە، ئىشقىلىپ بارلىق ۋاستە ئاساسەن دېگۈدەك ئىشلىتلىدى، مۇستەملىكچىلەر نەتىجىدە خېلى بىر نەرسىگە ئېرىشتى. رەزىل مەقسىتىگە مەلۇم نىسبەتتە بولسىمۇ يېتىشتى. سىرىپ، ھىرۋات،داۋامىنى ئوقۇش ›

مېھرىبان ۋە شەپقەتلىك ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن باشلايمەن! كەڭ جامائەتچىلىككە سۇنماقچى بولغان بۇ خىتابنامە، چەتئەللىكلەرگە ۋە گۇمان ئىچىدىكىلەرگە، ئىسلامنىڭ ھەر قانداق بىر سىستېما، پىكىر ئېقىمى، ئىدىئولوگىيە قاتارلىقلاردىن ئۈستۈن ئورۇندا تۇرۇىدىغانلىقىنى ئىسپاتلاش تۈسىنى ئالمىغان. بەلكى قايسى تەرەپتە ئىكەنلىكىنى قەلبىدە ئوبدانلا ھېس قىلالىغان ۋە قايسى گۇرۇھقا مەنسۇپ ئىكەنلىكىنى بىلەلىگەن مەيدانى روشەن مۇسۇلمانلارغا قارىتىلغان.داۋامىنى ئوقۇش ›