دۇنياۋى تەرتىپىنىڭ قايتا قۇرۇلۇشى ۋە «قەتئىي يەرشارىۋى رەھبەرلىك» ئىستراتېگىيەسى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئ‍ابدۇرېھىم دۆلەت ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى تاشقى سىياسىتىنىڭ ئەڭ نوپۇزلۇق ئاقىللار ئامبىرى ھېسابلىنىدىغان تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى (CFR) تەرىپىدىن 2026-يىلى 1-ئايدا ئېلان قىلىنغان «ئامېرىكا قايتا گۈللەندى: قەتئىي يەرشارىۋى رەھبەرلىكنىڭ بۈيۈك ئىستراتېگىيەسى» ناملىق 100-سانلىق ئالاھىدە دوكلات، نۆۋەتتىكى خەلقئارا ۋەزىيەتنىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت خەلقئارا سىياسەت سەھنىسىدە كۈچ تەڭپۇڭلۇقىنىڭ تېز سۈرئەتتە ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ، ئەنئەنىۋى خەلقئارالىق تۈزۈملەرنىڭ ئۈنۈمى ۋە كەلگۈسى ھەققىدە جىددىي مۇنازىرىلەر ئوتتۇرىغا چىقىۋاتىدۇ. بۇ ئانالىز ئاۋسترالىيە رادىيو-تېلېۋىزىيە شىركىتى (ABC) نىڭ داڭلىق ئوبزورچىسى لاۋرا تىڭگىل (Laura Tingle) تەرىپىدىن 2026-يىلى 21-يانۋاردا ئېلان قىلىنغان «كانادا باش مىنىستىرى كىچىك دۆلەتلەرنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ئامېرىكادىكى ئەڭ نوپۇزلۇق ئىستراتېگىيەلىك تەتقىقات مەركەزلىرىدىن بىرى بولغان ئاتلانتىك كېڭىشى (Atlantic Council) نىڭ مۇتەخەسسىسلىرى تەرىپىدىن تەييارلىنىپ، 2026-يىلى 1-ئاينىڭ 15-كۈنى ئېلان قىلىنغان «2026-يىلى سۈنئىي ئەقىلنىڭ گېئوپولىتىك ۋەزىيەتنى شەكىللەندۈرۈشىدىكى سەككىز خىل ئۇسۇل» ناملىق مەزكۇر دوكلات، نۆۋەتتىكى خەلقئارا سىياسەت بىلەن تېخنىكا تەرەققىياتىنىڭ گىرەلىشىش نۇقتىسىنى چوڭقۇر تەھلىلداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت كىرىش: «كۆز قاماشتۇرغۇچى» سانلارنىڭ ئارقىسىدىكى ھەقىقەت -2026يىلى 1-ئاينىڭ 17-كۈنى، خىتاينىڭ رەسمىي ئاگېنتلىقى «تەڭرىتاغ تورى»  مۇنداق بىر خەۋەرنى ئېلان قىلدى: «سانلاردىكى يېڭى ئۆزگىرىشلەر» : ئۇدا ئالتە يىل 100 مىلياردلىق ئۆتكەلنى بۆسۈپ ئۆتتى: شىنجاڭنىڭ 2025-يىلى سىرتقا ئەۋەتكەن ئېلېكتىر مىقدارى 1400 مىليارد كىلوۋات-سائەتتىن ئېشىپ كەتتى. -2025يىلىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ئۈزۈلمەس خەۋپسىزلىك «شىنجاڭ دۆلەت خەۋپسىزلىك سىستېمىسى ۋە ئىقتىدارىنى زامانىۋىلاشتۇرۇش» (新疆国家安全体系和能力现代化) سۆزلەمى ياكى بايانى، ھازىرقى زامان  خىتاي دۆلەت قۇرۇلۇشى تۈرلىرىنىڭ ئەڭ مۇرەككەپ ۋە تالاش-تارتىش قوزغىغان تەرەپلىرىنىڭ بىرىنى ئىپادىلەيدۇ. بۇ ماقالىدا، بۇ سۆزلەمگە كۆپ خىل نەزەرىيەۋى نۇقتىدىن تەنقىدىي قاراپ چىقىلىدۇ ، دۆلەت خەۋپسىزلىك سۆزىنىڭ ئارقىسىدىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ۋە گېئوپولىتىك رىقابەتلەر كۈنسايىن كەسكىنلىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ئەنگلىيەدىكى دۇنياغا داڭلىق ئاقىللار ئامبىرى «چاسام ئۆيى» (Chatham House) نىڭ ئالىي تەتقىقاتچىسى جامېس كىنگې (James Kynge) تەرىپىدىن يېزىلغان «ۋېنېزۇئېلاغا قىلىنغان ھۇجۇم ئامېرىكا بىلەن خىتاينىڭ لاتىن ئامېرىكاسىدىكى رىقابىتىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىنى يورۇتۇپ بەردى» ناملىق دوكلات 2026-يىلى 1-ئاينىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ياۋروپا تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى (European Council on Foreign Relations) 2026-يىلى 16-يانۋاردا «شىمالىي قۇتۇپ قىمارى: ياۋروپانىڭ گىرېنلاندىيەدىكى ئون كوزىرى» (Arctic hold’em: Ten European cards in Greenland) ناملىق دوكلاتنى ئېلان قىلىپ، ھازىرقى زامان خەلقئارا سىياسىتىدىكى ئەڭ جىددىي ۋە سەزگۈر مەسىلىلەرنىڭ بىرى ھەققىدىكى مۇھىم قاراشلارنى ئوتتۇرىغاداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت بۇ ماقالە يەرشارى ۋاقىت گېزىتى (环球时报) تەتقىقات ئورنى تەرىپىدىن 2026-يىلى 1-ئايدا ئېلان قىلىنغان «خىتاينىڭ ئوبرازى ۋە ئۇنى چۈشىنىش:  2025-يىللىق يەر شارىۋى تەكشۈرۈش» ناملىق دوكلاتنى ئاساس قىلىدۇ. 46 دۆلەتتە ئېلىپ بېرىلغان بۇ تەكشۈرۈش، خىتاينىڭ سىياسىي ئۇقۇملىرى، ئىقتىسادىي قۇدرىتى ۋە يەر شارىۋى تەسىر كۈچىگە بولغانداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت بۇ تەھلىلىي ماقالە ياپونىيەلىك يازغۇچى كاۋاكامى تاكېفۇمى (河浪武史)نىڭ 2026-يىلى 12-يانۋاردا دۇنيادىكى نوپۇزلۇق ئىقتىساد-سىياسەت گېزىتلىرىدىن بىرى بولغان «ياپونىيە ئىقتىساد گېزىتى» (Nihon Keizai Shimbun) دە ئېلان قىلىنغان «ترامپ ھەربىي كۈچكە تايىنىپ دۆلەتنى <تۇغ ئاستىدا ئۇيۇشتۇرۇش>نى نىشان قىلماقتا» ناملىق ئانالىزنى مەنبە قىلىدۇ. ئاپتور ماقالىسىدە ئامېرىكا قوشماداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت مەزكۇر ماقالە ئامېرىكادىكى داڭلىق ئىستراتېگىيەلىك تەتقىقات ئورگىنى — راند شىركىتى (RAND Corporation) نىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك خەلقئارا مۇداپىئە تەتقىقاتچىسى تىموتى ر. خىس (Timothy R. Heath) تەرىپىدىن يېزىلغان «خىتاي ئارمىيەسى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئەمەس، سىياسەت ئۈچۈن قۇرۇلغان» (The Chinese Military Is Built for Politics, Notداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئاساسىي مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، 2026-يىلى 1-ئاينىڭ 4-كۈنى خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن شەرقىي تۈركىستاننىڭ خوتەن ناھىيەسىدە ئۆتكۈزۈلگەن «زو زۇڭتاڭنىڭ شىنجاڭنى قايتۇرۇۋېلىش جەريانىدىكى ئاخىرقى غەلىبە قىلغان ئۇرۇش ئورنى» (左宗棠收复新疆最后一战决胜地) ( زو زۇڭتاڭنىڭ شىنجاڭنى قايتۇرۇۋېلىش جەريانىدىكى ئاخىرقى غەلىبە قىلغان ئۇرۇش ئورنى) ۋە «زۇڭتاڭ راۋىقى»  (宗棠亭) (زۇڭتاڭ راۋىقى) ناملىق ئابىدىنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمى،داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار ئامېرىكا فېدېراتسىيە ھۆكۈمىتىنىڭ ئەڭ مۇھىم ئىستراتېگىيەلىك مەسلىھەتچى ئورگانلىرىنىڭ بىرى بولغان ئامېرىكا تەتقىقات ۋە تەرەققىيات جەمئىيىتى (RAND Corporation) نىڭ ئالىي سىياسىي تەتقىقاتچىسى، سىياسەت ئانالىزچىسى مايكىل ج. مازار (Michael J. Mazarr) تەرىپىدىن يېزىلغان «تېخنىكا ساھەسىدىكى يېتەكچىلىك ئورنىنى قايتىدىن قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن توردىكى تاللاش خاراكتېرلىك بۆسۈش ئىستراتېگىيەسى»داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر تەتقىقات ماقالىسىدا دۇنيادا ئالدىنقى قاتاردا تۇرىدىغان  سىياسىي خەتەرلەرنى ئانالىز قىلىش ئورگىنى «ياۋروئاسىيا گۇرۇھى» (Eurasia Group) تەرىپىدىن 2026-يىلى 1-ئايدا ئېلان قىلىنغان «2026-يىللىق ئاساسلىق خەتەرلەر» ناملىق ئىستراتېگىيەلىك دوكلاتنى ئاساس قىلىنىدۇ. دوكلاتتا ئىلگىرى سۈرۈلۈشىچە، 2026-يىلى يەر شارى خاراكتېرلىك سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە تېخنىكىلىق جەھەتتىكى چوڭ بۇرۇلۇش نۇقتىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى قىسقىچە مەزمۇنى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار بۇ ماقالىدە روبېرت مىچېلسنىڭ «ئولىگارخىيەنىڭ (ئىمتىيازلار سىنىپى) تۆمۈر قانۇنىيىتى» نەزەرىيەسى ئاساس قىلىنىپ، خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ (خ ك پ) شەرقىي تۈركىستاندىكى ھۆكۈمرانلىقى «مۇستەملىكىچى ئولىگارخىيە» ۋە «مەدەنىيەت ۋە ئىرقىي يوقىتىش» نۇقتىسىدىن ئانالىز قىلىنىدۇ. مىچېلسنىڭ دېموكراتىك قۇرۇلمىلارنىڭ مۇقەررەر ھالدا ئولىگارخىيەلىشىدىغانلىقى ھەققىدىكى ئىددىئاسى، خ ك پداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خەلقئارا سىياسىي سەھنىدە «مەڭگۈلۈك بىتەرەپ» دۆلەت سالاھىيىتى بىلەن تونۇلغان، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا دۇنيادىكى ئەڭ مۇھىم خەلقئارالىق تەشكىلاتلار ۋە دىپلوماتىيە مەركەزلىرىنىڭ جايلىشىش ئورنى بولغان شىۋېيتسارىيەنىڭ دۆلەت بىخەتەرلىك ئىستراتېگىيەسى، نۆۋەتتىكى يەرشارىۋى گېئو-سىياسىي ۋەزىيەتنىڭ «بارومېتىرى» دەپ قارىلىدۇ. 2025-يىلى 5-ئايدا شىۋېيتسارىيەنىڭ بېرن شەھىرىدە، شىۋېيتسارىيە فېدېراتسىيە ئىستىخبارات ئىدارىسى تەرىپىدىنداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئىنسانىيەت تارىخىدا زۇلۇمدىن قېچىپ، ئەركىنلىك ۋە دېموكراتىيە ھۆكۈم سۈرگەن غەرب ئەللىرىگە قەدەم سىغىنغان كىشىلەر، ئادەتتە جۇغراپىيەلىك چېگرالارنىڭ ئۆزلىرىنى قوغدايدىغان ئەڭ چوڭ قالقان ئىكەنلىكىگە ئىشىنىپ كەلگەن ئىدى. كىشىلەر ياۋروپاغا يېتىپ كەلسىلا، مۇستەبىت كۈچلەرنىڭ قولى يەتمەيدۇ، دەپ قارايتتى. بىراق، 21-ئەسىر ئاخبارات تېخنىكىسى دەۋرىدە، بۇ ئادەتلەنگەن«بىخەتەر ماكان» چۈشەنچىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

يەر شارى كۈچ رىقابىتى، تەشكىلاتلار كىرىزىسى ۋە كەلگۈسى تەسەۋۋۇرى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار 2025-يىلى شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنىڭ خەلقئارا سەھنىدىكى ئورنىدا نېگىزلىك بۇرۇلۇش ھاسىل بولغان بىر يىل بولدى. ئۆتكەن يىللاردا خەلقئارا دىپلوماتىيە ساھەسىدە پەقەت «نارازىلىق بىلدۈرۈش» ياكى «تەنقىد قىلىش» بىلەنلا چەكلىنىپ قېلىۋاتقان پاسسىپ پوزىتسىيە، 2025 -يىلىغا كەلگەندە ئاكتىپ ھالدا «ھېسابداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر ماقالە 2025-يىلىدىكى يەرشارىۋى ۋە رايون خاراكتېرلىك جۇغراپىيەلىك سىياسىي ئۆزگىرىشلەر ئارقا كۆرۈنۈشىدە، ئىران ئىسلام جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيا (غەربىي تۈركىستان) رايونىغا قاراتقان تاشقى سىياسىتىنىڭ ماھىيىتى، ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچلىرى ۋە ئىستراتېگىيەلىك نىشانلىرىنى ئانالىز قىلىدۇ. بولۇپمۇ 2025-يىلى ئىيۇندا يۈز بەرگەن ئىسرائىلىيە-ئىران توقۇنۇشى ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى خەلقئارالىق يېتىم قالدۇرۇلۇش ۋەزىيىتىدە،داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار قىسقىچە مەزمۇنى بۇ ماقالىدە بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پىروفېسسورى ما روڭنىڭ (马戎) خىتاي تارىخىدىكى ئېتنىك بىرلىشىش جەريانىغا ۋە زامانىۋى «1644 تارىخ قارىشى» غا ئوخشاش يېڭىلىقچى ئېقىملارغا قاراتقان نۇقتىنەزەرلىرى ئانالىز قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ مەركىزى ئىدىيەسى، غەرب مەركەزلىك «دۆلەت-مىللەت» (nation-state) ۋە «مىللەتچىلىك»(nationalism) ئۇقۇملىرىنىڭ خىتاينىڭ تارىخىي «تيەنشيا» (ئاسمان ئاستى/يەر يۈزى) سىستېمىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار 2025-يىلى خەلقئارا سىياسىي تەرتىپنىڭ تۈپتىن ئۆزگىرىش ھاسىل قىلغان، كونا «يەر شارىلىشىش» ئەندىزىسىنىڭ ئاخىرلىشىپ، «تۈجۈپىلىك رايون خاراكتېرلىك رىقابەت» دەۋرىنىڭ رەسمىي باشلانغان يىلى بولۇپ قالدى. بىز قولىمىزدىكى ماتېرىياللارنى، جۈملىدىن ۋاڭ يىڭلياڭنىڭ ئامېرىكانىڭ «يېرىم شارنى سىزىپ ئىدارە قىلىش» ئىستىراتېگىيەسى ھەققىدىكى ئانالىزى بىلەن خې يۆنىڭ غەرب دۇنياسىدىكى «ئىككى چوڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار 2021-يىلىدىكى ھەربىي ئۆزگىرىشتىن كېيىن، بىرما (مىيانمار) دا قۇرۇلما خاراكتېرلىك تۈپ ئۆزگىرىش ۋە سىياسىي پارچىلىنىش ۋەزىيىتى شەكىللەندى. نۆۋەتتە بىرمادىكى ئىچكى توقۇنۇشلار سەۋەبىدىن زور كۆلەمدىكى ئىنسانپەرۋەرلىك كىرىزىسى يۈز بەرمەكتە، تەخمىنەن 18 مىليون كىشى ئىنسانپەرۋەرلىك ياردىمىگە موھتاج بولۇپ، 3.5 مىليوندىن ئارتۇق ئاھالە ماكانلىرىدىن ئايرىلدى. بۇ جەرياندا، بىرمانىڭ ئەڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ھانس ج. مورگېنتاۋنىڭ خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر نەزەرىيەسىنىڭ ئاساسى  دەپ قارىلىۋاتقان قىممەتلىك ئەسىرى «دۆلەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى سىياسەت: كۈچ ۋە تىنچلىق كۈرىشى»گە تەقرىز ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ھانس ج. مورگېنتاۋنىڭ «دۆلەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى سىياسەت: كۈچ ۋە تىنچلىق كۈرىشى» ناملىق كىتابى خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر نەزەرىيەسى ساھەسىدىكى «كىلاسسىك رېئالىزم» (Classical Realism) نىڭ ئاساسىنى سالغان، تەسىرى ئەڭ چوڭقۇرداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئامېرىكا دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 24-كۈنى ئېلان قىلىنغان «خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىگە چېتىشلىق ھەربىي ۋە بىخەتەرلىك تەرەققىياتلىرى» ناملىق يىللىق دوكلات، 21-ئەسىرنىڭ بىرىنچى چارىكى ئاخىرلىشىۋاتقان پەيتتىكى يەر شارى گېئو-سىياسىي ۋەزىيىتىنىڭ تۈپتىن ئۆزگىرىۋاتقانلىقىنى نامايان قىلىدىغان ھالقىلىق ئىستراتېگىيەلىك ھۆججەتتۇر. مەزكۇر دوكلات پەقەت ھەربىي سانلىق مەلۇماتلارنىڭ  توپلىمى بولۇپلاداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر ماقالىدا، 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 20-كۈنى توكيودا ئۆتكۈزۈلگەن تۇنجى نۆۋەتلىك «ياپونىيە – ئوتتۇرا ئاسىيا باشلىقلار يىغىنى» نىڭ نەتىجىلىرى، ئىمزالانغان قوشما باياناتلار ۋە ئىستراتېگىيەلىك كېلىشىملەر گە ئاساسلىنىپ ياپونىيەنىڭ رايوندىكى يېڭىدىن كۈچەيگەن رولى ئانالىز قىلىنىدۇ. ماقالىدە ياپونىيەنىڭ كاربونسىزلاشتۇرۇش، سىيرەك مەدەنلەر  ۋە «ئوتتۇرا كارىدور» قاتارلىق ساھەلەردىكى تەشەببۇسلىرىنىڭ رايوندىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار قىسقىچە مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا ئېلىپ بېرىۋاتقان دۆلەت كىملىكى قۇرۇلۇشى سىياسەتلىرىنىڭ رەقەملىك تاراتقۇ ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق قانداق قانۇنلاشتۇرۇلۇۋاتقانلىقى ياكى يوللۇقلاشتۇرۇلۇۋاتقانلىقى تەنقىدىي نۇقتىئىنەزەردىن ئانالىز قىلىنىدۇ. ماقالىدە شى جىنپىڭ دەۋرىدە تېزلەشكەن «جۇڭخۇا مىللىتى ئورتاق گەۋدىسى» بايانىنىڭ  مەۋھۇم رېئاللىق (VR)، كۈچەيتىلگەن رېئاللىق (AR) ۋەمەخسۇس ياسالغانداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ۋە يەرشارىۋى سىياسەت تەتقىقاتى ساھەسىدىكى دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە ئاقىللار ئامبىرى ھېسابلىنىدىغان لوۋىي ئىنستىتۇتى (Lowy Institute) نىڭ «تەرجىمان» (The Interpreter) ژۇرنىلىدا، 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 18-كۈنى ئالىي تەتقىقاتچى ئالى ۋايىن (Ali Wyne) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان «ۋاشىنگتوننىڭ خىتاي سىياسىتىگە قارىتا پىكىر بىرلىكى پارچىلانماقتا» ناملىق ماقالە، نۆۋەتتىكى خەلقئاراداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ «ترامپ 2.0» دەۋرىدىكى سىياسىي ئىستراتېگىيەسى ھەققىدە مۇلاھىزە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ياۋروپادىكى ئەڭ نوپۇزلۇق خىتاي ۋەزىيىتىنى تەتقىق قىلىش ئورگانلىرىدىن بىرى بولغان مېركاتور خىتاي تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى (MERICS) نىڭ ئالىي ئانالىزچىسى كىلاۋۇس سوڭ (Claus Soong) تەرىپىدىن 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 17-كۈنى ئېلان قىلىنغان «كۈرەش سەنئىتى ۋە چوڭ كۈچلەر رىقابىتى: بېيجىڭنىڭ ترامپ 2.0داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر ئانالىز ماقالىسى ئاۋسترالىيەدىكى لوۋىي ئىنستىتۇتى (Lowy Institute)، ئامېرىكا تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى (Council on Foreign Relations) ۋە تەيۋەننىڭ نوپۇزلۇق ئىستراتېگىيەلىك ئانالىز مەنبەلىرى تەرىپىدىن يېقىنقى مەزگىللەردە ئېلان قىلىنغان دوكلاتلارنى ئاساس قىلغان ھالدا تەييارلاندى. ماقالىنىڭ تۈپ مەقسىتى، ھىندىستان بىلەن تەيۋەن ئوتتۇرىسىدىكى يېقىنلىشىشنى پەقەت ئىككى تەرەپلىك دىپلوماتىيە سۈپىتىدىلاداۋامىنى ئوقۇش ›

دۇنيا كۆپ قۇتۇپلاشتى خام خىيالى: يەرشارىۋى كۈچ تەقسىماتىدىكى رېئاللىق ۋە ئامېرىكانىڭ بەلگىلىگۈچىلىك رولىنىڭ ۋە  بىر قۇتۇپلۇقلۇقنىڭ سىجىللىقى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر نەزەرىيەسى ۋە يەرشارىۋى گېئو-سىياسەت ساھەسىدىكى نوپۇزلۇق تەتقىقاتچىلاردىن ستېفېن گ. برۇكس (Stephen G. Brooks) بىلەن ۋىليام ك. ۋولفورپ (William C. Wohlforth) نىڭ 2025-يىلى 12-دېكابىردا «Foreign Affairs» (تاشقىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئاساسىي مەزمۇنى بۇ ماقالىدە خىتاي دۆلەت تاراتقۇلىرىدا ئېلان قىلىنغان ۋە شەرقىي تۈركىستاننىڭ قۇمۇل ۋىلايىتى ئارا تۈرۈك ناھىيەسىدە قۇرۇلغان يۇقىرى سىغىملىق بىر ھىدروگېن زاۋۇتىنى مەركەز قىلغان خەۋەر تېكىستى، تەنقىدىي جەمئىيەتشۇناسلىق نۇقتىسىدىن ئانالىز قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ مەقسىتى، تېخنىكا ۋە سانائەت تەرەققىياتى سۈپىتىدە سۇنۇلغان بۇ خەۋەرنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشىدىكى سىياسىي مەشروئىيەت قۇرۇلۇشىنى،داۋامىنى ئوقۇش ›

(شى جىنپىڭنىڭ دۆلەتنى خاتا يولغا باشلىغان  بەش چوڭ خاتا تونۇشى ئۈستىدە تەھلىل) ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر ئىلمىي مۇھاكىمە ماقالىسى تەيۋەن دۆلەتلىك سىياسىي ئۇنىۋېرسىتېتى خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر تەتقىقات مەركىزىنىڭ پېشقەدەم تەتقىقاتچىسى، خىتاي مەسىلىلىرى ۋە خەلقئارا ئىستراتېگىيە مۇتەخەسسىسى پروفېسسور سۇڭ گوچېڭ تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ، «شى جىنپىڭنىڭ دۆلەتنى خاتا يولغا باشلىغانداۋامىنى ئوقۇش ›

«ياۋروپا قانداق قىلىپ ئۇتتۇرۇپ قويدى؟» ناملىق ماقالىگە تەقرىز ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ۋە يەرشارىۋى سىياسەت ساھەسىدىكى ئەڭ نوپۇزلۇق ئاكادېمىك مۇنبەر ھېسابلىنىدىغان «تاشقى ئىشلار» (Foreign Affairs) ژۇرنىلىنىڭ تور بېتىدە 2025-يىلى 12-دېكابىر ئېلان قىلىنغان (2026-يىللىق يانۋار-فېۋرال سانى) «ياۋروپا قانداق قىلىپ ئۇتتۇرۇپ قويدى؟» (How Europe Lost) ناملىق ماقالە، غەرب دۇنياسىنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار دۇنيا سىياسىي سەھنىسىدە ئەڭ كۈچلۈك تەسىرگە ئىگە ئاقىللار ئامبىرىنىڭ بىرى بولغان ئەنگلىيەدىكى «Chatham House» (خان جەمەتى خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ئىنستىتۇتى) تەرىپىدىن 2025-يىلى 12-دېكابىردا ئېلان قىلىنغان «2025-يىلى يەر شارى بىخەتەرلىك  تەھدىتكە تەرتىپى مەغلۇب بولدى: 2026-يىلى ھەل قىلغۇچ سىناقلار كېلىدۇ» ناملىق بۇ ماقالە، ھازىرقى زامان خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر تارىخىدىكىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى خەلقئارا ئىستراتېگىيەلىك تەتقىقات ساھەسىدە نوپۇزى يۇقىرى بولغان «جېيمىستوۋن فوندى جەمئىيىتى» (The Jamestown Foundation) نىڭ «خىتاي قىسقىچە ئاخباراتى» (China Brief) سەھىپىسىدە ئېلان قىلىنغان «خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ كېڭىيىۋاتقان قورال-ياراغ تىزگىنلەش كۈنتەرتىپى» ناملىق ماقالە ، نۆۋەتتىكى خەلقئارا خەۋپسىزلىك ۋەزىيىتىدە ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. ماقالىنىڭ ئاپتورى كارنېگى خىتاي تەتقىقات مەركىزىنىڭ يادروداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئامېرىكادا نەشر قىلىنىدىغان نوپۇزلۇق ئىلمىي ۋە سىياسىي ژۇرنال «دۆلەتلىك ئوبزور» (National Review) نىڭ ئالىي تەتقىقاتچىسى، سابىق فېدېراتسىيە تەپتىشى ئاندرېۋ ك. ماككارتى (Andrew C. McCarthy) نىڭ «ترامپنىڭ خىتاي بىلەن تۈزگەن ئۆزەك ئېكسپورت كېلىشىمى ۋە ئامېرىكا دۆلەت بىخەتەرلىكىنىڭ سودىدا سېتىلىشى» ناملىق ماقالىسى، 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 13-كۈنى ئېلان قىلىنغانداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار تەتقىقاتچى ئېللى-كاتارىنا پولكامپ (Elli-Katharina Pohlkamp) تەرىپىدىن قەلەمگە ئېلىنىپ، ياۋروپا تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى (European Council on Foreign Relations) تەرىپىدىن 2025-يىلى 12-دېكابىردا ئېلان قىلىنغان «رىقابەتنى باشقۇرۇش: ياپونىيە-خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى جىددىيلىك ۋە ياۋروپانىڭ تۇتۇشقا تېگىشلىك پوزىتسىيەسى» ناملىق ماقالە، نۆۋەتتىكى خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ساھەسىدىكى ئەڭ ھالقىلىق نۇقتىلارنىڭ بىرىنى يورۇتۇپ بەرگەن مۇھىمداۋامىنى ئوقۇش ›

راند تەتقىقات ئورگىنىنىڭ شۇ ناملىق دوكلاتىنىڭ خۇلاسىسى 2025-يىلى ئامېرىكىدىكى دۇنياغا داڭلىق، پايدا ئالمايدىغان ۋە    تەرەپسىز تەتقىقات ئورگىنى بولغان راند شىركىتى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان «خىتاينىڭ سۇ كەلگۈسى: مۇھىم تەدبىرلەر، خىرىسلار ۋە مۇرەسسەلەر» ناملىق بۇ تەتقىقات دوكلاتى، ھازىرقى ۋە كەلگۈسىدىكى خىتاينىڭ سۇ بايلىقى مەسىلىسىنى كۆپ قاتلاملىق ۋە چوڭقۇر تەھلىل قىلغان مۇھىم ئىلمىيداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار مەزكۇر  ماقالىدە، 2025-يىلىنىڭ ئاخىرىدا ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ خىتايغا يۇقىرى ئىقتىدارلىق «ئېنۋىدىيە» (Nvidia) ئۆزەكلىرىنى سېتىپ بېرىشنى تەستىقلىشىدىن ئىبارەت يەرشارىۋى ئىستراتېگىيەلىك قارار  تەھلىل قىلىنىدۇ. ماقالىدە مەزكۇر قارارنىڭ تاشقى كۆرۈنۈشىدىكى سودا مەنپەئەتى بىلەن ئىچكى قاتلىمىدىكى گېئو-سىياسىي ھېساباتلار  يورۇتۇپ بېرىلىدۇ. «ئاتلانتىك كېڭىشى» (Atlantic Council)، «دۆلەت مەنپەئەتى»داۋامىنى ئوقۇش ›

«زايتېنۋېندې»نىڭ ئىستراتېگىيەلىك خىرىسلىرى ۋە تىرانس-ئاتلانتىك بىخەتەرلىككە كۆرسىتىدىغان تەسىرى ھەققىدە مۇھاكىمە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار بۇ ماقالىدە، 2022-يىلى رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا قاراتقان كەڭ كۆلەملىك تاجاۋۇزچىلىقىدىن كېيىن، گېرمانىيە باش مىنىستىرى ئولاف شولز (Olaf Scholz) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان «زايتېنۋېندې» (Zeitenwende – دەۋر بۆلگۈچ پەيت) ئىستراتېگىيەسىنىڭ گېرمانىيە دۆلەت مۇداپىئە سانائىتى ۋە بىخەتەرلىك قۇرۇلمىسىغاداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۆتمۈشنى قايتا ياساپ چىقىش: شەرقىي تۈركىستاندا ئىسلامنىڭ خىتايچىلاشتۇرۇلۇشى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئاساسىي مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، خىتاي ئاخبارات ئاگېنتلىقى (CNS) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان ۋە «شىنجاڭ ئىجتىمائىي پەنلەر ئاكادېمىيىسى»نىڭ مۇئاۋىن باشلىقى يۈ شاڭپىڭ بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن سۆھبەت  مەنبە قىلىنىپ، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى دىنىي سىياسەتلىرىنىڭ تارىخىي ۋە سۆزلەم ئاساسلىرى تەھلىلداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئىنسانىيەت جەمئىيىتى بۈگۈنكى كۈندە تارىختىكى سانائەت ئىنقىلابىدىن كېيىنكى ئەڭ زور قۇرۇلما خاراكتېرلىك ئۆزگىرىش باسقۇچىدا تۇرماقتا. بۇ ئۆزگىرىش پەقەت تېخنىكىنىڭ دەۋر بۆلگۈچ يېڭىلىنىشى جەھەتتە ئىپادىلىنىپ قالماستىن، بەلكى دۇنياۋى كۈچ تەڭپۇڭلۇقى، دۆلەتلەر ئارا مۇناسىۋەت ۋە ئىنسانىيەتنىڭ تەشكىللىنىش شەكلىنى قايتىدىن بەلگىلەيدىغان بىر ئۆزگىرىشتۇر. بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى تەرەققىيات پىروگراممىسىداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ «ئوچۇق كودلۇق» ئىستراتېگىيەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا يەتكۈزىدىغان خەۋپلىرى ۋە ئېلىپ كېلىدىغان پۇرسەتلىرى ھەققىدە مۇلاھىزە سۈنئىي ئەقىل ھۆكۈمرانلىقى ۋە يۇمشاق كۈچ رىقابىتى خىتاينىڭ «ئوچۇق كودلۇق» ئىستراتېگىيەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا يەتكۈزىدىغان خەۋپلىرى ۋە ئېلىپ كېلىدىغان پۇرسەتلىرى ھەققىدە مۇلاھىزە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار 2025-يىلى 25-ئىيۇل ئامېرىكادىكى نوپۇزلۇق ئىستراتېگىيە ۋە تاشقىداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتىتەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتارقىسقىچە مەزمۇنىبۇ ماقالىدە خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا يۈرگۈزۈۋاتقان ئاسىمىلياتسىيە ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىق سىياسەتلىرىنى قانۇنلاشتۇرۇش ياكى رەسمىيلەشتۈرۈش مەقسىتىدە ئوتتۇرىغا قويغان رەسمىي بايانلىرى «تەنقىدىي دىسكۇرس ئانالىزى« (CDA) ئۇسۇلى ئارقىلىق تەھلىل قىلىنىدۇ. ماقالىنىڭ ئاساسلىق سانلىق مەلۇمات مەنبەسى، رەسمىي تاراتقۇ سۇپىسى «شىنداۋ» (Xindabao) دا 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 1-كۈنى لى چاڭلىن (李昌林)داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار يىگىرمە بىرىنچى ئەسىرنىڭ بىخەتەرلىك پارادىگمىسى (ئەندىزىسى)، تېررورىزمنىڭ ئەنئەنىۋى چېگرالىرىدىن ھالقىپ رەقەملىك دۇنياغا يۆتكىلىشى بىلەن تۈپتىن ئۆزگىرىش ھاسىل قىلدى. تارىخىي جەرياندا تېررورىزم؛ بومبا ھۇجۇملىرى، قەستلەپ ئۆلتۈرۈش ۋە گۆرۈگە ئېلىۋېلىش قاتارلىق  زوراۋانلىق ئۇقۇملىرى بىلەن تەسۋىرلىنىدىغان فىزىكى بىر ھادىسە دەپ قوبۇل قىلىناتتى. ھالبۇكى، ئۇچۇر تېخنىكىلىرى، ئىنتېرنېت ۋە سۈنئىيداۋامىنى ئوقۇش ›

قانۇن تونىغا ئورانغان ئىدېئولوگىيە قەپىسى: شەرقىي تۈركىستاندا دىجىتال ساھەنىڭ  قايتا تەرتىپكە سېلىنىشى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار بۇ ماقالىدە، 2026-يىلى رەسمىي يولغا قويۇلىدىغان «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ تور مەدەنىيىتى قۇرۇلۇشى نىزامى» ئىجتىمائىي تىلشۇناسلىق نۇقتىسىدىن تەھلىل قىلىنىدۇ.  ماقالىدە، «قانۇن» تېكىستىنىڭ تېخنولوگىيە بەلگىلىمىسى بولۇشتىن ھالقىپ، قانداق قىلىپ ئىدېئولوگىيە قەپىسى سۈپىتىدە رولداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت ئامېرىكانىڭ دۆلەت مۇداپىئەسى ۋە يەر شارى ئىستراتېگىيەسىنى بەلگىلەشتە ھەل قىلغۇچ رول ئوينايدىغان داڭلىق ئاقىللار ئامبىرى RAND شىركىتىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك خەلقئارا مۇداپىئە تەتقىقاتچىسى تىموتىي ر. ھىس (Timothy R. Heath) تەرىپىدىن يېزىلغان «خىتاينىڭ دۆلەت بىخەتەرلىكى: خەلق ئازادلىق ئارمىيەسىنىڭ دۆلەتنىڭ يادرولۇق مەنپەئەتلىرىنى قوغداشتىكى رولىنىڭ ئاجىزلىشى» ناملىقداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى |  تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى »  (Uyghur Tribunal)؛ خەلقئارا دۆلەتلەر سىستېمىسى، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى (ب د ت) ۋە مەۋجۇت خەلقئارالىق ئەدلىيە ئورگانلىرىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا يۈز بېرىۋاتقان ئېغىر كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكلىرىگە قارىتا سۈكۈت قىلغان ياكى ئۈنۈملۈك تەدبىر قوللانمىغان بىر تارىخىي پەيتتە، پۇقرالار جەمئىيىتىنىڭ ئادالەت ئىزدەشداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئەلانۇر ئەتتار 2025-يىلىنىڭ ئاخىرىغا كەلگەندە، يەرشارى سىياسىي سەھنىسىدە غەرب بىلەن خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى رىقابەت يېڭى بىر باسقۇچقا قەدەم قويدى. ستانفورد ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ سىياسەت بىلىملىرى دوكتور نامزاتى، 2025-يىللىق «Perry World House-Foreign Affairs» يېڭى تەتقىقاتچىلار مۇكاپاتىنىڭ ساھىبى ئالىسىيا ر. چېن (Alicia R. Chen) تەرىپىدىن يېزىلغان «خىتايچە ئالاھىدىلىككە ئىگە تاشقى ياردەم ۋەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت قىسقىچە مەزمۇنى: مەزكۇر ماقالە «IntelliNews» تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان 2025-يىللىق ئىقتىسادىي سانلىق مەلۇماتلارنى ئاساس قىلىپ، خىتاينىڭ ئوتتۇرا ئاسىيا بىلەن بولغان سودا سوممىسىنىڭ زورىيىشى ۋە بۇنىڭ ئارقىسىدىكى سىياسىي-ئىقتىسادىي ھەرىكەتلەندۈرگۈچ ئامىللارنى ئانالىز قىلىدۇ. ماقالىدە، خىتاينىڭ رايوندىكى ئىقتىسادىي تەسىرىنىڭ كۈچىيىشى، بولۇپمۇ يېشىل ئېنېرگىيە ۋە ئۇل-ئەسلىھە ساھەسىدىكى سېلىنمىلارنىڭداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ يېڭى دەۋردىكى قورال-ياراغلارنى تىزگىنلەش ھەققىدىكى «ئاق تاشلىق كىتاب»ىنىڭ شىفىرلىرى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار ئېلان قىلىنغان پەيتتىن باشلاپ خەلقئارا سىياسىي ساھەدىكىلەر تەرىپىدىن ئەستايىدىل كۆزىتىلىۋاتقان «يېڭى دەۋردىكى خىتاينىڭ قورال-ياراغنى تىزگىنلەش، قورالسىزلىنىش ۋە كېڭىيىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش» ناملىق ئاق تاشلىق كىتاب، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ پەقەتلا بىر سىياسەت ھۆججىتى بولۇشتىن ھالقىپ، 21-ئەسىر يەرشارىداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتايدا ئىقتىساد ۋە سانائەت: تاشقى سودا غەلىبىلىرى ۋە ئىچكى بازارنىڭ ۋەيران بولۇشى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خىتاي ئىقتىسادى 2026-يىلى پەرەزلىرىدە دۇنيا سەھنىسىدە ئۆزىگە ئىشەنگەن بىر دۆلەتنى تەسۋىرلىمەكتە. دونالد ترامپنىڭ ئامېرىكا پىرېزىدېنتى سۈپىتىدە ۋەزىپە باشلىشى بىلەن قوزغالغان سودا ئۇرۇشلىرىدا، بېيجىڭ ھۆكۈمىتى ئامېرىكا تاموژنا باجلىرىغا قارشى ئۈنۈملۈك قارشىلىق كۆرسەتتى ۋە «قۇتۇلۇشداۋامىنى ئوقۇش ›

 ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت مەزكۇر ئانالىز ماقالىسى، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى تەرىپىدىن 2025-يىلى 5- نويابىردا (بۈگۈن) ئېلان قىلىنغان «دۆلەت خەۋپسىزلىك ئىستراتېگىيەسى» (NSS) ناملىق ھۆججەتنى ئاساسىي مەنبە قىلىپ تۇرۇپ يېزىلدى. ماقالىدە، مەزكۇر ئىستراتېگىيەنىڭ ئامېرىكانىڭ تاشقى سىياسىتىدىكى تۈپ بۇرۇلۇش نۇقتىلىرى، «لىبېرال ئىدېئولوگىيە» دىن «پىراگماتىك رېئالىزم» غا ئۆتۈش جەريانى، بولۇپمۇداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار 21-ئەسىرنىڭ بىرىنچى چارىكىنى ئارقىمىزدا قالدۇرۇۋاتقان مۇشۇ پەيتتە، خەلقئارالىق بىخەتەرلىك قۇرۇلمىسى تۈپتىن ئۆزگىرىش ياساۋاتىدۇ. ئەنئەنىۋى ئۇرۇش نەزەرىيەلىرى ئۆز ئورنىنى ئارىلاشما تەھدىتلەر، ئىقتىسادىي  ئېمبارگولار ۋە ئەڭ مۇھىمى «تەمىنات زەنجىرى ئۇرۇشى»غا بوشاتماقتا. سانا خان تەرىپىدىن 2025-يىلى 28-نويابىردا يېزىلغان «ئۇچقۇلار، سىيرەك مېتاللار ۋە خەتەر: خىتاي يەرشارىۋى ھەربىي كۈچىنى قانداقداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ «ئوچۇق كودلۇق» ئىستراتېگىيەسىنىڭ شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىغا يەتكۈزىدىغان خەۋپلىرى ۋە ئېلىپ كېلىدىغان پۇرسەتلىرى ھەققىدە مۇلاھىزە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت 2025-يىلى 25-ئىيۇل ئامېرىكادىكى نوپۇزلۇق ئىستراتېگىيە ۋە تاشقى سىياسەت ژۇرنىلى «تاشقى ئىشلار» (Foreign Affairs)  جورجتاۋن ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ بىخەتەرلىك ۋە يېڭىدىن گۈللىنىۋاتقان تېخنىكا مەركىزىنىڭ تەتقىقاتچىلىرى ئوۋېن ج. دانىيېلس (Owen J. Daniels)داۋامىنى ئوقۇش ›

ئىشغال ئاستىدىكى شەرقىي تۈركىستاندا ئىجرا قىلىنىشقا باشلىغان  ئۇچۇر تىزگىنلەش  يېڭى قانۇن-نىزاملىرى توغرىسىدا ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار                                       خىتاي كوممۇنىستلار پارتىيەسى (خ ك پ) باشقۇرۇشىدىكى ئاتالمىش «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى» خەلق قۇرۇلتىيى دائىمىي كومىتېتى تەرىپىدىن 2025-يىلى 26-نويابىردا قوبۇل قىلىنغان ۋە 2026-يىلى 1-مارتتىن باشلاپ ئىجرا قىلىنىدىغانلىقى ئېلان قىلىنغان «شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونومداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئېنىستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار خىتاي كوممۇنىست پارتىيەسىنىڭ (خ ك پ) يېقىندا ئۆتكۈزۈلگەن ۋە 20-نۆۋەتلىك مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەڭ ھالقىلىق يىغىنلىرىدىن بىرى سۈپىتىدە خاتىرىلەردىن ئورۇن ئالغان «تۆتىنچى ئومۇمىي يىغىنى» (Fourth Plenum)، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ۋە سىياسەتشۇناسلىق ساھەسىدە كۈچلۈك ئىنكاس قوزغىدى. «Brookings»  (بىرۇكىڭس) ئېنىستىتۇتى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان، جوناتان  ئا. سزىن (Jonathan A. Czin)داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار ئانجېلا شۈ (Angela Xu) تەرىپىدىن 2025-يىلى 27-نويابىردا يېزىلغان «ئۆزگىرىۋاتقان خەلقئارا تەرتىپ: تەتقىقاتلارغا ئومۇمىي نەزەر» (The Evolving International Order: A Literature Review) ناملىق ماقالە، يەرشارى ئىقتىسادىي ۋە سىياسىي سىستېمىسى بېشىدىن ئۆتكۈزۈۋاتقان ئازابلىق ئۆزگىرىش مۇساپىسىنى، بۇ دەۋرنىڭ ئالدىنقى قاتاردىكى مەتبۇئاتلىرىدىن بولغان «The Economist» ۋە «Financial Times»تاداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى:ئەلانۇر ئەتتار يەر شارىدىكى كۈچلەر تەڭپۇڭلۇقى قايتىدىن شەكىللىنىۋاتقان، بىر قۇتۇپلۇق دۇنيا تەرتىپىدىن كۆپ قۇتۇپلۇق ۋە مۇرەككەپ بىر قۇرۇلمىغا قاراپ تەرەققىي قىلىۋاتقان 21-ئەسىرنىڭ ئىككىنچى پەسلىدە، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى تۇتقان يول خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ئىلمىنىڭ ئەڭ مۇھىم تەتقىقات ساھەلىرىدىن بىرىنى تەشكىل قىلىدۇ. ياۋروپانىڭ خىتاي مەسىلىسى تەتقىقات ساھەسىدىكى ئەڭ نوپۇزلۇق ئاقىللارداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنسىتىتۇتى  تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار ئاسىيا-تىنچ ئوكيان گېئوسىياسىيسىدا «بىتەرەپلىك» ۋە «ئەمەلىيەتچىللىك» دېيىلگەندە كىشىنىڭ خىيالىغا كېلىدىغان تۇنجى ئاكتىيور سىنگاپوردۇر. ھالبۇكى، 2025-يىلىنىڭ ئاخىرقى پەسلىدە، Bloomberg يېڭى ئىقتىساد مۇنبىرى ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى دىپلوماتىك ئالاقىلەردە سىنگاپور باش مىنىستىرى لاۋرېنس ۋوڭ (Lawrence Wong) قوللانغان رىتورىك خىتاپ، نورمال دىپلوماتىك رامكىنىڭ سىرتىغا چىققانلىق بولۇپ چوڭقۇر ئەندىشەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: ئەلانۇر ئەتتار يىگىرمە بىرىنچى ئەسىرنىڭ دەسلەپكى چارىكىدە يەرشارىۋى كۈچ تەڭپۇڭلۇقىغا قايتىدىن ئېنىقلىما بېرىلىشى بىلەن سوغۇق ئۇرۇشنىڭ ئاخىرلىشىشى بىلەن ئېلان قىلىنغان «تارىخنىڭ ئاخىرى» تېزىسى كۈچتىن  قالدى. بۈگۈنكى  دۇنيا،  رىقابىتىنىڭ مەركىزىي نۇقتىسى «ئىقتىساد ۋە تېخنىكا» بولۇۋاتقان،ھەربىي ۋە دىپلوماتىيەدىمۇ تىغمۇ-تىغ رىقابەتلىشىۋاتقان ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى (ئامېرىكا) بىلەن خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى خىتاي كوممۇنىست پارتىيەسى (خ ك پ) سىياسىي بىيۇرو ئەزاسى ۋە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يىنىڭ تاجىكىستان، قىرغىزىستان ۋە ئۆزبېكىستاننى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئوتتۇرا ئاسىيا زىيارىتى، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر سەھنىسىدە ئادەتتىكى بىر دىپلوماتىك ئۇچرىشىشتىن كۆپ ھالقىغان مەنىلەرگە ئىگە. زىيارەتنىڭ ۋاقتى، تاللانغان دۆلەتلەر، مۇزاكىرە قىلىنغان تېمىلار ۋە دىققەتنى تارتىدىغان شەكىلدەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى رۇسىيەنىڭ 2022-يىلى ئۇكرائىناغا قاراتقان كەڭ كۆلەملىك تاجاۋۇزچىلىق ئۇرۇشى يىگىرمە بىرىنچى ئەسىردىكى ئەڭ قانلىق ۋە ئەڭ مۇقىمسىزلىقنى ئۇلغايتقۇچى ئۇرۇشلارنىڭ بىرى سۈپىتىدە داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە، خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ تىنچلىق بەرپا قىلىش تىرىشچانلىقلىرىمۇ ئۈزلۈكسىز داۋاملاشماقتا. بۇ ئىزدىنىشلەر ئادەتتە تەرەپلەرنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى ۋە خەلقئارا قانۇن رامكىسىدا ئېلىپ بېرىلىۋاتقان بولسىمۇ، ئاندا-ساندا ئادەتتىكىدىن ھالقىغان،داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى بۇ  ماقالە ئانىكا پاندا (Anika Panda) تەرىپىدىن يېزىلىپ، 2025-يىلى 20-نويابىردا خەلقئارالىق مۇناسىۋەتلەر ۋە دىپلوماتىيە ساھەسىدىكى نوپۇزلۇق سۇپا بولغان «زامانىۋى دىپلوماتىيە» (Modern Diplomacy)  ناملىق تور بېكىتىدە ئېلان قىلىنغان «نېرۋىنىڭ قورالغا ئايلاندۇرۇلۇشى : نېرۋا تېخنولوگىيەسى ھەربىي ساھەدە ئىنسانىيەتنىڭ چەك–چىگرىلىرىنى قانداق خىرەلەشتۈرۈۋاتىدۇ» ناملىق ماقالىنى مۇھاكىمە قىلىش ئاساسىدا يېزىلغان بىر تەھلىلداۋامىنى ئوقۇش ›

ئىستراتېگىيەلىك شاھمات ۋە نازۇك تەڭپۇڭلۇقلار: خىتاي، رۇسىيە ۋە شىمالىي كورېيەنىڭ يېڭى دۇنيا تەرتىپى ئورنىتىش ئۇرۇنۇشى «NIDS خىتاي خەۋپسىزلىك دوكلاتى 2026» ناملىق دوكلاتنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ياپونىيەنىڭ ئالدىنقى قاتاردىكى ئىستراتېگىيەلىك تەتقىقات مەركەزلىرىدىن بىرى بولغان دۆلەت مۇداپىئە تەتقىقات ئىنستىتۇتى (NIDS) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان «NIDS خىتاي خەۋپسىزلىك دوكلاتى 2026: تەڭپۇڭسىز ھەمكارلىقداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى قىسقىچە مەزمۇنى بۇ ماقالىدە، 2025-يىلى 11-ئاينىڭ 17-كۈنى خىتاي  پارتىيە مەركىزى كومىتىتى <شىنجاڭ> پارتكومى تەرىپىدىن ئۈرۈمچىدە ئۆتكۈزۈلگەن «پەن-تېخنىكىدا يېڭىلىق يارىتىش يىغىنى» نىڭ سۆز ئىبارىلىرى ۋە سىياسەت نەتىجىلىرى ئانالىز قىلىنىدۇ.  رەسمىي خەۋەر تېكىستىدە تىلغا ئېلىنغان «تېخنىكىلىق بۆسۈش»، «تالانت ئىگىلىرىنى يۆتكەپ ئىشلىتىش» ۋە «بىخەتەرلىك» ئۇقۇملىرى، كۆچمەن مۇستەملىكىچىلىكى (settler colonialism)، رەقەملىكداۋامىنى ئوقۇش ›

ئامېرىكا-خىتاي ئىقتىساد ۋە بىخەتەرلىكنى تەكشۈرۈش كومىتېتى (USCC) نىڭ 2025-يىللىق دۆلەت مەجلىسى دوكلاتىغا ئاساسەن ئىستراتېگىيەلىك بۆلۈنۈش ۋە يېڭى سوغۇق ئۇرۇشنىڭ ئاناتومىيەسى ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى-خىتاي ئىقتىسادىي ۋە بىخەتەرلىكنى تەكشۈرۈش كومىتېتى (USCC) تەرىپىدىن تەييارلانغان ۋە 2025-يىلى نويابىردا 119-نۆۋەتلىك دۆلەت مەجلىسىنىڭ بىرىنچى يىغىنىغا سۇنۇلغان «2025-يىللىق دوكلات»، خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر ئەدەبىياتى ۋە يەرشارىداۋامىنى ئوقۇش ›

ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ گېئوپولىتىكىلىق كەلگۈسى: ئارقا سەپ تەمىنات كارىدورلىرى ۋە چوڭ دۆلەتلەر رىقابىتى توغرىسىدا ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى بۇ ماقالە داررېن سپىنك تەرىپىدىن يېزىلغان ۋە 2025-يىلى 19-نويابىردا «The National Interest» ژۇرنىلىنىڭ «يىپەك يولى رىقابىتى» ناملىق بىلوگ سەھىپىسىدە ئېلان قىلىنغان «نېمە ئۈچۈن ئارقا سەپ تەمىنات كارىدورلىرى ئوتتۇرا ئاسىيا ئويۇنىنى بەلگىلەيدۇ؟» ناملىق ماقالىسىنى مۇھاكىمەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى كىرىش               شەرقىي تۈركىستاندىكى سۇ تەقسىماتىدىكى ئادالەتسىزلىك ۋە مۇستەملىكىچىلىك شەرقىي تۈركىستان ئۆزىنىڭ ئىستراتېگىيەلىك مۇھىم جۇغراپىيەلىك ئورنى، مول ئېنېرگىيە ۋە مەدەن ۋە باشقا تەبىئىي بايلىقلىرى شۇنداقلا ئوتتۇرا ئاسىيا بىلەن بولغان سودا ۋە گېئو-سىياسىي ئالاقىسى سەۋەبىدىن، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى (خ خ ج) ئۈچۈن تارىختا ۋە بۈگۈنكى كۈندە ئىنتايىن مۇھىمداۋامىنى ئوقۇش ›

(تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى خىزمەت گۇرۇپپىسى دوكلاتىغا باھا) ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تاشقى مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى (Council on Foreign Relations – CFR) تەرىپىدىن 2025-يىلى 30-ئۆكتەبىردە «83-نومۇرلۇق خىزمەت گۇرۇپپىسى دوكلاتى» نامىدا ئېلان قىلىنغان «ئامېرىكا ئىقتىسادىي بىخەتەرلىكى: كەلگۈسىدىكى تېخنولوگىيەلەر مۇسابىقىسىدە غەلىبە قىلىش» (U.S. ECONOMIC SECURITY: Winning the Race for Tomorrow’s Technologies) سەرلەۋھەلىك دوكلات، ئامېرىكا قوشماداۋامىنى ئوقۇش ›

ئىستراتېگىيەلىك يېقىنلىشىش، مىش-مىش پاراڭلار ۋە گېئوپولىتىكىلىق رېئاللىقلار ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى بۇ ماقالىدە سۈرىيەدە بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتى ئاغدۇرۇلغاندىن كېيىن قۇرۇلغان يېڭى ئۆتكۈنچى ھۆكۈمەت بىلەن خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتلەرنىڭ قايتىدىن شەكىللىنىش جەريانىنى مۇھاكىمە قىلىنىدۇ.  سۈرىيە ۋاقىتلىق ھۆكۈمىتى تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئەسەد ھەسەن شەيبانىنىڭ بېيجىڭغا قىلغان مۇھىم زىيارىتىنى مەركەز قىلىپ، سۈرىيە يېڭىداۋامىنى ئوقۇش ›

(كارنىگى دوكلاتىغا باھا) ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى شىنا چېستنۇت گرېيتېنس، ئىسساك كاردون ۋە كامېرون ۋالتز تەرىپىدىن يېزىلىپ، كارنىگى خەلقئارا تىنچلىق فوندى تەرىپىدىن 2025-يىلى نويابىردا ئېلان قىلىنغان «خىتاينىڭ خەلقئارالىق ساقچى تەربىيلىشى: يەر شارىۋى ئىزلىرى» ناملىق دوكلات، بېيجىڭ ھۆكۈمىتىنىڭ يېقىنقى يىگىرمە يىلدا خۇپىيانە ئەمما قەتئىيلىك بىلەن بەرپا قىلغان يەر شارىۋى بىخەتەرلىك تورىنى بۈگۈنگەداۋامىنى ئوقۇش ›

ئاپەت، ھەقىقەت ۋە سۈكۈت (پىروفېسسور لۇئىس رېنې بېرېسنىڭ ئامېرىكا تاشقى سىياسىتى ۋە دۇنيا سىستېمىسىدىكى قالايمىقانچىلىق ھەققىدىكى قاراشلىرى ئۈستىدە ئانالىز) ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى بۇ ماقالە پۇردۇ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ خەلقئارا قانۇن پەنلىرى بويىچە پەخرىي پىروفېسسورى لۇئىس رېنې بېرېس تەرىپىدىن يېزىلىپ، 2025-يىلى 15-نويابىر ئېلان قىلىنغان ˝Calamity, Truth and Silence: America and World-System Chaos˝  [ئاپەت،داۋامىنى ئوقۇش ›

(ئىككىلىنىشلەر ۋە كەلگۈسى ھەققىدە ئانالىز) ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى  بۇ سىياسىي ئانالىزدا، گېرمانىيە مەتبۇئاتلىرىدا ئېلان قىلىنغان ئۈچ مۇھىم خەۋەرنى ئاساس قىلىپ، گېرمانىيەنىڭ خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى بىلەن بولغان مۇرەككەپ ۋە كۆپ قاتلاملىق مۇناسىۋىتى،  يۇقىرى دەرىجىلىك دىپلوماتىك زىيارەتلەرنى چۆرىدەپ چوڭقۇر تەھلىل قىلىنىدۇ. تەكشۈرۈلگەن بىرىنچى مەنبە، «Kurier»  گېزىتىنىڭ 2025-يىلى 13-نويابىر ئېلان قىلغان «باش مىنىستىرداۋامىنى ئوقۇش ›

خىتاينىڭ «پىشقەدەم ئاقساقاللار» دەۋرىنىڭ ئاخىرلىشىشى خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى  مەسلىھەتچى ئاقساقاللىرى شى جىنپىڭنى نېمە ئۈچۈن توختىتىپ قالالمايدۇ؟ ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى بۇ تەھلىل خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي پارتىيە مەكتىپىنىڭ سابىق ئالىي دەرىجىلىك مۇئاۋىن مۇھەررىرى ۋە ياۋرو-ئاسىيا گۇرۇھىنىڭ سابىق سىياسىي مەسلىھەتچىسى دىڭ يۈۋېن تەرىپىدىن يېزىلغان، 2025-يىلى 14-نويابىردا نوپۇزلۇق خەلقئارالىق مۇناسىۋەتلەر ژۇرنىلى «تاشقى ئىشلار»داۋامىنى ئوقۇش ›

ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتى تەھرىرى: د. ئابدۇرېھىم دۆلەت يېقىنقى يىللاردىن بۇيان خەلقئارا سىياسەت سەھنىسىدە يۈز بېرىۋاتقان چوڭقۇر ئۆزگىرىشلەر، بولۇپمۇ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى كۈنسېرى كەسكىنلىشىۋاتقان رىقابەت، دۇنيادىكى «ئوتتۇرا ھال كۈچلەر»نى، شۇنداقلا ئامېرىكانىڭ ئەنئەنىۋى ئىتتىپاقداشلىرىنىمۇ مۇرەككەپ ئىستراتېگىيەلىك تاللاشلارغا دۇچار قىلىۋاتىدۇ. سىياسىي ئانالىزلارغا ئاساسلانغاندا، خىتاي بۈگۈنكى كۈندە ئىقتىسادىي ۋە ھەربىي يوشۇرۇنداۋامىنى ئوقۇش ›