مەدەنىيەتلەرنىڭ «مەن» ئىدراكى

2019-يىلى 19-ئاپرېل

ئاھمەت داۋۇتئوغلۇ

I. مودېرنىزم ئالەمشۇمۇللۇققا ئىگە زۆرۈرىي مۇساپىمۇ ياكى مەدەنىيەت بۇرۇلۇشىمۇ؟

II. مودېرنىزم ۋە مەدەنىيەتنىڭ قارشىلىق كۈچى زىتلىقى

III. مەدەنىيەت <مەن> ئىدراكى ۋە ھاياتلىق دۇنياسى

IV. مەدەنىيەت <مەن> ئىدراكىنىڭ سېلىشتۇرما ئانالىزى

V. غەرب مەدەنىيىتىنىڭ <مەن> ئىدراكى: ج.گالتۇڭ ۋە غەرب مەدەنىيىتىنىڭ ئىنسان پىروتوتىپى

VI. ئىسلام مەدەنىيىتىنىڭ <مەن> ئىدراكى ۋە يېڭىدىن ئانالىز قىلىنىشى: ئىسلام مەدەنىيىتى پىروتوتىپى

VII. خاتىمە

I. مودېرنىزم ئالەمشۇمۇللۇققا ئىگە زۆرۈرىي مۇساپىمۇ ياكى مەدەنىيەت بۇرۇلۇشىمۇ؟

1991 – يىلى جاكارتادا مۇستەملىكە دەۋرىدىن قالغان فلامېنچە كىتابلار كۆپرەك ئۇچرايدىغان بىر كونا كىتابچىدىن 1926 – يىلى بېسىلغان قىزىقارلىق بىر ئەسلىمە ۋە مۇھاكىمە كىتابىنى ئۇچراتتىم ۋە ئۇ كۈنى ئۇنى پەقەت بىر مىسسىيونېرنىڭ ئىسلام دۇنياسى توغرىسىدىكى يەكۈنلىرىنى بىلىش جەھەتتە مۇھىم دەپ قاراپ سېتىۋالدىم. بىر قېتىملىق سەپەر ئەسناسىدا تېزلا ئوقۇۋەتكەندىن كېيىن كۇتۇبخانامغا تىزىپ قويغان بۇ كىتاب، ئارىدىن ئىككى يىل ئۆتكەندىن كېيىن ھانتىڭتوننىڭ «مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى» ناملىق ماقالىسى ئېلان قىلىنغاندا، يەنە بىر قېتىم دىققىتىمنى تارتتى. ھەر ئىككى ئەسەرنىڭ ئۇقۇم ۋە لوگىكا قۇرۇلمىسى، ئەسىرنىڭ بېشىدا ياشىغان بىر غەربلىك مىسسىيونېر بىلەن شۇ ئەسىرنىڭ ئاخىرىدا ياشىغان غەربلىك بىر تەتقىقاتچىنىڭ ئىسلام دۇنياسى توغرىسىدىكى كۆزىتىشلىرىنى سېلىشتۇرۇش جەھەتتىن ناھايىتى قىزىقارلىق بىر سېلىشتۇرما  زېمىنى شەكىللەندۈرەتتى.   ھەممىدىن ئاۋۋال ، ھەر ئىككى  ئەسەرنىڭ تېمىسى «مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى» دىن ئىبارەت ئوخشاش ئاساسىي ئامىلنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى.

باسىل ماتېۋسنىڭ  «ھەرىكەتلىنىۋاتقان ياش ئىسلام: مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى توغرىسىدا   ئىزدىنىش»[1] ناملىق ماقالىسى، ھانتىڭتوننىڭ «مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى»[2] ناملىق ماقالىسى ۋە كېيىنچە «مەدەنىيەتلەر توقۇنۇشى ۋە دۇنيا تۈزۈمىنىڭ قايتىدىن ئورنىتىلىشى»[3] دېگەن نامدا نەشر قىلىنغان كىتابىدا باشقا مەدەنىيەتلەر – بولۇپمۇ ئىسلام مەدەنىيىتى –  توغرىسىدا بىر تەسەۋۋۇر ئىزچىللىقى بار ئىدى ۋە بىرىنىڭ مىسسىيونېر، يەنە بىرىنىڭ تەتقىقاتچى بولۇشى؛ بىرىنىڭ ئەسىردىن بېشىدا، يەنە بىرىنىڭ ئاخىرىدا ياشىغان بولۇشى ئارىسىدا ئۇنچىۋالا چوڭ پەرق يوق ئىدى.

داۋامىنى تۆۋەندىكى پ د ف ھۆججىتىدىن ئوقۇغايسىز

View Fullscreen

ئەسكەرتىش: ئۇيغۇر تەتقىقاتى ئىنستىتۇتى تور بېتىدىكى ماقالىلەرنى مەنبەسىنى ئەسكەرتمەستىن باشقا ھەرقانداق يەرگە كۆچۈرۈپ چاپلاشقا بولمايدۇ.



One Comment

  1. تەرجىمانغا ۋە ئۇيغۇر ئىنىستۇتىغا كۆپ تەشەككۇرلەر! كىچىككىنە تەكلىپ، قىسمەن ئاتالغۇلارنىڭ ئىزاھاتى بېرىلگەن بولسا. ئۇيغۇرچىدا نۇرغۇن ئىلمى سۆزلەرنىڭ ئومۇملاشقان ئىپادىلىشى ئاز بولغاچقا قىسمەن يېڭى ياسالما ۋە بىرىكمە سۆلەردە ئىپادىلنىۋاتقان ئۇقۇملارنى توغرا چۈشىنىش ئۈچۈن كىچىك ئىزاھاتلار كېرەككەن

باھا يېزىڭ

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ. * بەلگىسى بارلارنى چوقۇم تولدۇرۇسىز

*